اختصاصی ایران گیت تیغ ترامپ روی شاهرگ حیاتی ایران و ونزوئلا

تیغ ترامپ روی شاهرگ حیاتی ایران و ونزوئلا

این گزارش برای اولین بار به نقش مرد سایه نشینی در اقتصاد تحریمی ایران اشاره می‌کند که او نیز در حال خلع سلاح شدن است.
در سال‌های گذشته، ونزوئلا به یکی از حلقه‌های کلیدی در معماری غیررسمی تجارت نفت و انتقال منابع مالی برای کشورهای تحت تحریم تبدیل شد. بنا بر اطلاعات و روایت‌های موجود، بخش مهمی از جابه‌جایی منابع حاصل از فروش نفت ایران و روسیه و همچنین سازوکارهای دور زدن تحریم‌ها، از مسیر بانک مشترک ایران–ونزوئلا انجام می‌گرفت؛ بانکی که عملاً فراتر از یک نهاد مالی دوجانبه عمل می‌کرد و به بخشی از زنجیره مالی–لجستیکی تحریم‌گریز بدل شده بود.

در کانون این ساختار، محمد قضایی پاکدهی قرار دارد؛ مدیرعامل بانک ایران–ونزوئلا که پیش‌تر سابقه فعالیت در حوزه نظارت بانکی داشته و هم‌زمان به‌عنوان یک فعال صرافی شناخته می‌شود. این ترکیب تجربه نظارتی و عملیاتی، به گفته منابع آگاه، نقشی تعیین‌کننده در شناسایی خلأها و طراحی مسیرهای مالی خارج از شبکه رسمی ایفا کرده است. مسیری که امکان انتقال پول، تهاتر و تسویه منابع نفتی را با کمترین اصطکاک نظارتی فراهم می‌کرد.

این شبکه صرفاً بانکی نبود، بلکه به‌شدت به موقعیت ژئوپلیتیک ونزوئلا و دسترسی به مسیرهای دریایی کارائیب وابسته بود؛ جایی که تغییر مبدأ محموله‌ها، جابه‌جایی اسناد و مدیریت ریسک حمل‌ونقل، امکان تداوم صادرات نفت و فرآورده‌ها را فراهم می‌ساخت.

با تشدید فشارهای دولت ترامپ و محاصره عملی ونزوئلا ــ از محدودیت ورود و خروج کشتی‌ها تا افزایش ریسک بیمه و خدمات بندری ــ این مسیر حیاتی به‌تدریج مسدود شده است. پیامد این وضعیت، افزایش هزینه، کاهش کارایی و بالا رفتن ریسک شناسایی در کل زنجیره‌ای است که پیش‌تر به‌عنوان راهکار دور زدن تحریم‌ها عمل می‌کرد.

در این چارچوب، تحولات اخیر را باید یک نقطه عطف دانست؛ نقطه‌ای که در آن، نقش افرادی چون محمد قضایی پاکدهی و ساختارهایی مانند بانک ایران–ونزوئلا، بیش از گذشته در معرض فشار و آزمون قرار می‌گیرد. روزهای آینده، نه‌فقط برای ونزوئلا، بلکه برای کل راهبرد مالی و نفتی ایران در شرایط تحریم، سخت‌تر و تعیین‌کننده‌تر خواهد بود.