قمار بزرگ نتانیاهو در دوحه شکست خورد؟ پشت پرده حمله اسرائیل به خاک قطر
قمار بزرگ نتانیاهو در دوحه شکست خورد؟ پشت پرده حمله اسرائیل به خاک قطر
به گزارش آژانس خبری ایرانگیت، حمله هوایی اسرائیل به نشست رهبران حماس در دوحه، پایتخت قطر، موجی از تنشهای دیپلماتیک و تحولات امنیتی را در منطقه به راه انداخته است.
این عملیات، که از سوی دولت بنیامین نتانیاهو به عنوان اقدامی برای تضعیف ساختار فرماندهی حماس معرفی شد، نهتنها به اهداف اعلامشده دست نیافت، بلکه پیامدهای سیاسی گستردهای برای روابط تلآویو با متحدان بینالمللی و روند مذاکرات صلح در پی داشته است.
اکنون، در حالیکه انتقادها از این تصمیم در سطح جهانی رو به افزایش است، نخستوزیر اسرائیل با فشارهای داخلی و خارجی مضاعفی روبروست؛ فشاری که ممکن است معادلات منطقهای را بیش از پیش پیچیده کند.
قمار سیاسی نتانیاهو با حمله به قطر؛ بنبستی تازه در مسیر مذاکرات صلح
حمله اخیر اسرائیل به نشست رهبران حماس در دوحه، پایتخت قطر، اقدامی پرریسک از سوی بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، محسوب میشود.
اگرچه او با این حمله به دنبال تحقق چشمانداز “پیروزی کامل” بر حماس بود، اما شواهد نشان میدهد که این اقدام نتیجهای معکوس بهدنبال داشته است.
با وجود این شکست، نتانیاهو همچنان موضع تهاجمی خود را حفظ کرده است.
در واکنش به این حمله، جنبش حماس روز جمعه ۱۲ سپتامبر در بیانیهای رسمی اعلام کرد که رهبران ارشد این گروه از حمله سهشنبه جان سالم به در بردهاند.
در این بیانیه آمده است که خلیل الحیه، رهبر موقت حماس، در مراسم خاکسپاری پسرش که در جریان حمله جان باخت، حضور یافته است.
به گزارش واشنگتنپست، هدف از نشست روز سهشنبه در دوحه بررسی طرح آتشبس پیشنهادی از سوی دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، برای پایان جنگ در غزه و آزادی گروگانها بود؛ حمله اسرائیل عملاً این روند را متوقف کرد.
محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر قطر، در جلسه شورای امنیت سازمان ملل با محکومکردن این حمله گفت: «تندروهایی که امروز در اسرائیل بر سر قدرتاند، برای گروگانها ارزشی قائل نیستند. در غیر این صورت، چگونه میتوان زمان این حمله را توجیه کرد؟»
در پاسخ، بنیامین نتانیاهو روز شنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «رهبران تروریستی حماس که در قطر زندگی میکنند، نه تنها ارزشی برای مردم غزه قائل نیستند، بلکه مانع همه تلاشها برای دستیابی به آتشبس شدهاند تا جنگ را بیپایان ادامه دهند.»
نتانیاهو پیشتر در پیام ویدیویی تهدید کرده بود که «قطر و کشورهایی که به تروریستها پناه میدهند، یا آنها را به عدالت بسپارند یا اخراجشان کنند؛ در غیر این صورت، ما خود این کار را انجام خواهیم داد.»
شکست سیاسی و نظامی در دوحه
واشنگتنپست مینویسد که با وجود ناکامی در حمله به دوحه، نشانهای از عقبنشینی نتانیاهو یا تغییر استراتژی جنگی اسرائیل دیده نمیشود.
ائتلاف راستگرای افراطی حامی او نیز کماکان از سیاستهای تهاجمیاش پشتیبانی میکند و فعلاً خطری متوجه موقعیت سیاسی او نیست.
واکنشهای بینالمللی: خشم ترامپ و ورود روبیو
والاستریت ژورنال از تماس تلفنی پرتنش میان دونالد ترامپ و نتانیاهو پس از حمله اسرائیل به قطر خبر داده است. ترامپ که از طریق ارتش آمریکا و نه از کانالهای دیپلماتیک اسرائیل از حمله مطلع شده بود، بهشدت از این اقدام خشمگین شده است.
او به نتانیاهو گفته که این حمله «غیرعاقلانه» بوده و در تضاد با منافع مشترک واشنگتن و تلآویو است.
ترامپ همچنین در پست خود در شبکه تروت سوشال نوشت: «بمباران یکجانبه خاک قطر، متحد نزدیک آمریکا و میانجی فعال در مذاکرات صلح، نه به نفع اسرائیل است و نه به نفع ما.» با این حال، او اشارهای به اتخاذ اقدامات تنبیهی علیه اسرائیل یا اعمال فشار بر نتانیاهو نکرد.
همزمان، مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، روز شنبه عازم بیتالمقدس شد تا با نتانیاهو درباره اقدام اخیر اسرائیل و نیز پاسخ این کشور به موج بهرسمیت شناختن فلسطین توسط برخی کشورهای غربی گفتوگو کند.
به گزارش اکسیوس، روبیو در جلسات غیرعلنی تأکید کرده که با الحاق کرانه باختری به اسرائیل مخالفتی ندارد و دولت ترامپ نیز مانعی برای این اقدام نخواهد بود.
امارات متحده عربی هشدار داده که چنین الحاقی توافق صلح ابراهیم را به خطر خواهد انداخت و میتواند امیدهای ترامپ برای گسترش این توافقات را بر باد دهد.
فشارهای بینالمللی و عملیات نظامی اسرائیل
اسرائیل در ادامه عملیات نظامی در غزه، برای تخلیه کامل بخشهایی از نوار غزه و پیشروی بهسوی اشغال کامل شهر غزه برنامهریزی کرده است. ارتش اسرائیل خواستار خروج نزدیک به یک میلیون نفر از ساکنان منطقه شده است.
گاییل تالشیر، استاد علوم سیاسی دانشگاه عبری اورشلیم، معتقد است دولت نتانیاهو با بیتوجهی به درخواستهای مکرر جامعه بینالمللی برای توقف جنگ، مسیر خود را ادامه میدهد. او تأکید کرد که تنها ترامپ است که میتواند این مسیر را متوقف کند.
امید نتانیاهو به «تصویر پیروزی»
به گفته منابع واشنگتنپست، در حالی که شمار زیادی از نظامیان و افکار عمومی اسرائیل با ادامه جنگ مخالفاند، اعضای تندرو دولت ائتلافی نتانیاهو تهدید کردهاند در صورت توقف عملیات نظامی در غزه، دولت او را ساقط خواهند کرد.
حمله به قطر، در صورت موفقیت، میتوانست بهعنوان دستاوردی نمادین به نتانیاهو امکان اعلام “نابودی کامل حماس” را بدهد و همزمان رضایت جناحهای تندرو را جلب کند.
هارل خورو، کارشناس مسائل عرب در دانشگاه تلآویو، این اقدام را بیشتر نمادین توصیف کرده و گفت: «هدف این بود که نتانیاهو بتواند در مقطعی اعلام کند ما پیروز شدیم، همه آنها را کشتیم.» او همچنین اشاره کرد که اسرائیل از آغاز جنگ توانایی حمله به رهبران حماس را داشت اما برای حفظ مذاکرات با قطر از این اقدام خودداری کرده بود.
قطر تاکنون در دو توافق آتشبس نقش اساسی ایفا کرده که منجر به آزادی ۱۴۸ گروگان، از جمله پیکر هشت نفر از کشتهشدگان شده است؛ در حالی که اسرائیل به تنهایی تنها موفق به بازگرداندن هشت گروگان زنده و پیکر ۵۱ نفر شده است.
خورو افزود: «با این حمله، اسرائیل عملاً اعلام کرد که از مسیر مذاکره کنار کشیده است. آنها تصمیم گرفتند کانال ارتباطی با قطر را بسوزانند.»
آینده سیاسی در هالهای از ابهام
به گزارش واشنگتنپست، شکست در دوحه میتواند فاصله افکار عمومی اسرائیل با نتانیاهو را بیشتر کند. نظرسنجیها نشان میدهند که بیش از دو سوم اسرائیلیها خواهان پایان جنگ و توافق برای آزادی گروگانها هستند.
با این حال، این نارضایتی عمومی تاکنون تأثیر چندانی بر تصمیمات نتانیاهو نداشته است.
یوحنا پلسنر، رئیس مؤسسه دموکراسی اسرائیل در اورشلیم، میگوید: «آینده سیاسی نتانیاهو در کوتاهمدت نه به افکار عمومی، بلکه به بقای ائتلاف حاکم وابسته است؛ ائتلافی که تاکنون حمایت کامل خود را از سیاستهای تهاجمی او اعلام کرده است.
English
View this article in English
