مأموریت پنهان دانشمندان هستهای ایران در روسیه فاش شد
مأموریت پنهان دانشمندان هستهای ایران در روسیه فاش شد
به گزارش آژانس خبری ایرانگیت، در ادامهٔ تحولات مرتبط با برنامه هستهای ایران و در بحبوحه تنشهای فزاینده میان تهران و قدرتهای غربی، اطلاعاتی تازه از یک مأموریت پنهانی توسط گروهی از دانشمندان ارشد هستهای ایران به روسیه منتشر شده است.
این گزارش که بر اساس اسناد بهدستآمده و تحلیلهای کارشناسان حوزه منع گسترش سلاحهای هستهای تهیه شده، از تلاش آشکار تهران برای دسترسی به مواد رادیواکتیو خاص و فناوریهای حساس پرده برمیدارد؛ اقداماتی که میتواند نشانهای از شتابگیری احتمالی برنامه نظامی هستهای جمهوری اسلامی تلقی شود.
حدود هفت هفته پس از آغاز حملات نظامی اسرائیل به تاسیسات هستهای ایران—که با ادعای مقابله با «تهدید فوری هستهای» شکل گرفت و پس از آن آمریکا سه مرکز حساس هستهای کشور را هدف قرار داد—روزنامهٔ فایننشالتایمز یک گزارش تحقیقاتی منتشر کرد.
این گزارش به مأموریت پنهانی هیأتی از دانشمندان برجسته هستهای ایران در سال گذشته به روسیه پرداخته است.
بر اساس این گزارش، اعضای این هیأت با انگیزه تهیه مواد رادیواکتیو مانند تریتیوم، نهادههای حیاتی برای افزایش بازده کلاهکهای هستهای، به روسیه سفر کردند.
بنا به اسناد رسمی و مکاتبات در دست این روزنامه، هیأت یادشده در میانه تابستان سال گذشته وارد پایتخت روسیه شد و مأموریتی خاص برای تسریع در دستیابی به مواد موردنیاز دریافت کرد.
فایننشالتایمز نوشته که مدارک موجود—شامل نامهنگاریها، اسناد شرکتی و گفتوگو با کارشناسان—نشان میدهد که این هیأت علاقهمند به تریتیوم بوده تا قابلیت انفجار کلاهک هستهای را تقویت کند.
هویت رهبری این هیأت مشخص است: علی کالوند، فیزیکدان ۴۳ ساله ایرانی، به همراه چند تن دیگر با پوشش کارکنان شرکت مشاورهای «دماوند تک» راهی روسیه شدند.
در آنجا، کالوند با اولگ ماسلنیکوف، دانشمند روسی شناختهشده در زمینه انفجارهای هستهای و مدیر شرکتهایی در مسکو، ارتباط برقرار کرد.
این شرکتها—از جمله تخنواکسپرت و توری—مسائل حاکمیتی پیچیدهای دارند که ورود به آنها بدون تأیید رسمی برای ایرانیها ناممکن بود.
دیوید آلبرایت، کارشناس غیروابسته در حوزه منع اشاعه و رئیس سابق مؤسسه علوم و امنیت بینالمللی، گفته کالوند احتمالاً به دنبال ابزارهای تشخیصی آزمایش هست و بازدید هیأت از مراکز علمی دوگانهکاربرد روسیه، که کاربرد غیرنظامی و نظامی دارند، در این چارچوب قرار میگیرد.
غربیها مواردی را «مشکوک» خواندهاند: از سابقه اعضای هیأت ایرانی تا ماهیت پوششی مأموریت و ماهیت شرکتهای میزبان، که همه حاکی از تلاش برای پنهانسازی اهداف واقعی این سفر است.
اگرچه روسیه اعلام کرده مخالف داشتن تسلیحات هستهای توسط ایران است، این موضوع به معنای آن نیست که حاضر به تبادل برخی فناوریهای فنی—ولو غیرحیاتی برای ساخت سلاح—نیست.
تبعات این همکاری
۱. زمینهٔ بینالمللی و تحریمها: در حالیکه آمریکا و اروپا در ماه می تحریمهایی علیه SPND وضع کردند—سازمانی که فایننشالتایمز آنرا وارث برنامه هستهای پیشین ایران میداند—باز هم این سفر و تبادل اطلاعات، نشاندهنده تداوم تلاشهای غیرمستقیم جمهوری اسلامی برای پیشبرد ابعاد فنی برنامه هستهای خود است.
۲. اهمیت تریتیوم در ساخت سلاح: تریتیوم اگرچه کاربرد پزشکی و تحقیقاتی هم دارد، اما در ساخت کلاهکهای هستهای نقش حیاتی دارد.
کارشناسان میگویند تریتیوم میتواند قدرت انفجاری را بهصورت قابلتوجهی افزایش دهد و به همین دلیل کنترل دقیق و محدود بر مبادلات آن اعمال میشود.
۳. بحران امنیتی موجود: این سفر محرمانه در اوج حملات اسرائیل و آمریکا به تأسیسات اتمی ایران اتفاق افتاد؛ زمینهای که نگرانی جامعه بینالملل درباره آینده برنامه هستهای ایران را تشدید کرد.
۴. پیامدهای احتمالی و چشمانداز آینده: اگر چه هنوز مشخص نیست هیأت ایرانی موفق به دستیابی به تریتیوم یا فناوریهای مشابه شده است یا نه، اما این رویداد در کنار رد دائم تلاش برای ساخت سلاح هستهای از سوی ایران، پرسشهایی جدی را برای مکانیسمهای کنترل صادرات و بازرسیهای بینالمللی مطرح میکند.
English
View this article in English
