خیز چین برای اخراج آمریکا از منطقه
خیز چین برای اخراج آمریکا از منطقه
گزارشهای منتشرشده نشان میدهند که نهادهای فکری و محافل اطلاعاتی، سیاسی و نظامی جمهوری خلق چین بهصورت فشرده در حال بررسی چشمانداز آینده حضور نظامی ایالات متحده در خلیج فارس و غرب آسیا هستند.
این بررسیها بخشی از یک راهبرد بلندمدت برای طراحی برنامهای جهت کاهش یا حذف تدریجی پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه به شمار میرود؛ زیرا پکن، این حضور را در تضاد با منافع بلندمدت خود و طرح کلان «کمربند و راه» ارزیابی میکند.
بر همین اساس، انتظار میرود چین با تکیه بر اهرمهای سیاسی و حمایت متحد استراتژیک خود، جمهوری اسلامی ایران، تلاشهایی برای تضعیف یا بیرون راندن نیروهای آمریکایی از منطقه سامان دهد.
در سالهای گذشته، ایران با حمایت غیرمستقیم چین و روسیه، بهویژه از طریق استقرار در پایگاه «امام علی» در ابوکمال سوریه، اقدامات نظامی هدفمندی را علیه مواضع آمریکایی دنبال کرده است.
پکن همچنین حساب ویژهای بر نقش ارتش مصر در این فرآیند باز کرده است؛ بهویژه آنکه هیچگونه استقرار رسمی نظامی آمریکا در خاک مصر وجود ندارد و این کشور بهعنوان گذرگاه اصلی به شمال آفریقا شناخته میشود.
در افق نزدیک، ممکن است چین در هماهنگی با مصر، اقداماتی برای تضعیف ساختار فرماندهی آفریقا (USAFRICOM) در دستور کار قرار دهد. این فرماندهی مسؤول تنظیم روابط دفاعی واشنگتن با ۵۳ کشور آفریقایی، بهجز مصر، است.
در همین راستا، سه کشور چین، ایران و مصر با حساسیت کامل، فعالیتها و جابجاییهای نیروهای آمریکایی و همچنین عملکرد پایگاههای نظامی واشنگتن در سرزمینهای اشغالی را به دقت رصد میکنند.
چین مدعی است که ایالات متحده از یکی از پایگاههای خود در داخل اسرائیل برای پایش رزمایش مشترک «عقاب تمدن» که میان نیروهای مسلح چین و مصر در آوریل ۲۰۲۵ برگزار شد، استفاده کرده است.
این تمرین نظامی مشترک، بهعنوان نشانهای از تقابل احتمالی با محور واشنگتن-تلآویو تلقی شد و موجی از نگرانی در میان نخبگان نظامی اسرائیلی و آمریکایی برانگیخت.
در همین چارچوب، پکن حمایت سیاسی و لجستیکی خود را از دولت و ارتش مصر، به رهبری عبدالفتاح السیسی، در مقابل فشارهای غربی بهویژه آمریکا و اسرائیل، درباره موضوع انتقال اجباری جمعیت فلسطینی به شبهجزیره سینا، افزایش داده است.
همزمانی این موضوع با تقویت حضور نظامی مصر در صحرای سینا و برگزاری مانورهای مشترک با ارتش چین، نگرانیهای امنیتی اسرائیل را تشدید کرده و برخی ناظران آن را مغایر با مفاد توافقنامه کمپ دیوید قلمداد کردهاند.
در واکنش به اقدامات نظامی آمریکا در نقاط مختلف جهان، پکن در پی توسعه حضور نظامی خود در فراتر از مرزهای جغرافیاییاش است.
این کشور بهطور خاص به دنبال ایجاد مراکز نظامی و پایگاههای دریایی در مناطقی نظیر دریای مدیترانه، دریای سرخ و خلیج فارس است تا بتواند از مسیر «طرح کمربند و راه» منافع راهبردی خود را حفاظت کند.
با این حال، برنامههای چین صرفاً به خاورمیانه محدود نمیشود و آمریکای لاتین، آفریقا و جنوبشرق آسیا نیز در قلمرو برنامههای ژئوپلیتیک چین قرار دارند.
هدف از این توسعه نظامی، علاوهبر دفاع از منافع اقتصادی، کسب توان مداخله سریع در بحرانهای دوردست و اجرای عملیات نظامی در نقاط راهبردی دنیاست.
اگرچه تاکنون چین بهطور رسمی از طرحی مشخص برای پایان دادن به استقرار نظامی آمریکا در منطقه پرده برنداشته است، اما با استفاده از ابزارهایی همچون مانورهای نظامی مشترک، فروش تسلیحات پیشرفته، پروازهای نظامی در مناطق حساس و استقرار موقت ناوگان دریایی، بهتدریج گامهایی در راستای این هدف برداشته است.
تحلیلگران معتقدند که چین با همراهی ایران، در حال پیشبرد سیاستی برای محدودسازی نقش نظامی ایالات متحده در خاورمیانه است.
از سوی دیگر، تهران نیز با بهرهگیری از پشتیبانی سیاسی و فناوری چین، حملاتی را علیه پایگاههای آمریکایی در کشورهای همسایه مانند عراق و قطر تداوم بخشیده است.
حتی پیش از حملات اخیر اسرائیل به ایران، فرماندهان نظامی ایران هشدار داده بودند که در صورت وقوع تهاجم از سوی آمریکا، ممکن است پایگاه مشترک آمریکا و بریتانیا در جزیره دیگو گارسیا در اقیانوس هند، هدف قرار گیرد.
پکن با حمایت غیرمستقیم از این تحرکات، در حال برنامهریزی برای اجرای یک راهبرد کلان نظامی است که هدف نهایی آن، کاستن از سلطهگری ایالات متحده در خلیج فارس و خاورمیانه و فراهم کردن زمینه برای افزایش نفوذ ژئوپلیتیکی و اقتصادی چین در این منطقه کلیدی جهان تلقی میشود.
English
View this article in English
