هشدارهای استراتژیک در مورد پایان جنگ اوکراین

هشدارهای استراتژیک در مورد پایان جنگ اوکراین

تهدیدات و فرصت‌ها برای اروپا

در ماه مه ۱۹۴۵، پایان جنگ جهانی دوم در اروپا باعث شد که قدرت شوروی تا خیابان‌های برلین گسترش یابد.

ارتش سرخ در چارچوب تلاش گسترده‌تر متفقین برای شکست آلمان نازی، راه خود را تا آنجا باز کرده بود.

اکنون، پس از ۸۰ سال، پایان جنگ روسیه و اوکراین می‌تواند بار دیگر به مسکو امکان دهد که قدرت خود را به سوی غرب بکشاند.

این امر چگونه ممکن خواهد بود؟ از طریق نوعی توافق صلح بین اوکراین و روسیه — که تحت فشار آمریکا تنظیم شده باشد — توافقی که در کوتاه‌مدت به درگیری‌ها پایان دهد، اما در عوض، به تجاوزگری روسیه پاداش دهد و امکان درگیری دوباره را زمانی که مسکو نیروهای خود را بازسازی کرد، باز بگذارد.

هرچند احتمال حرکت تانک‌های روسیه به سوی غرب (احتمالاً) محدود است، اما مسکو هم‌اکنون نیز در حال انجام ترورهای فرامرزی، مداخلات سایبری، خرابکاری و دیگر اقدامات خشونت‌آمیز بدون حمله نظامی تمام‌عیار است.

این اقدامات احتمالاً تشدید خواهند شد و خطر تشدید درگیری را افزایش می‌دهند.

بدتر آنکه، هرگونه حرکت بعدی روسیه به سمت غرب، در تقابل با دموکراسی‌های اروپای غربی انجام خواهد شد — نه در اتحاد با آن‌ها — و در شرایط خطرناک عقب‌نشینی آمریکا از اروپا رخ خواهد داد.

در این شرایط، مفاد دقیق هرگونه توافق برای پایان دادن به درگیری‌ها — چه آتش‌بس باشد، چه یک توافق صلح — اهمیت بسیاری دارد.

متأسفانه، بهترین سناریو برای اوکراین دیگر در دسترس نیست: عضویت در ناتو همچنان رویایی دور از دسترس است و هیچ جایگزین آماده‌ای برای تضمین‌های امنیتی‌ای که عضویت در ناتو می‌توانست فراهم کند وجود ندارد.

اما دست‌کم هنوز یک “بدترین حالتِ قابل‌قبول” وجود دارد؛ یعنی توافقی که حداقل شامل به رسمیت شناختن رسمی تغییرات مرزی اعمال‌شده توسط روسیه بر اوکراین نباشد.

بسیاری از امور بستگی دارد به اینکه دولت ترامپ، این سناریو را انتخاب کند — یا سناریویی که پیامدهای بسیار بدتری برای اروپا و نظم جهانی داشته باشد.

سالگرد به‌عنوان یک عامل محرک

با توجه به اینکه تهاجم تمام‌عیار بیش از سه سال پیش آغاز شده، ممکن است در نگاه اول مشخص نباشد که چرا این مسئله اکنون ناگهان فوری شده است.

دلیل آن این است که دونالد ترامپ اخیراً دوباره خواهان برقراری نوعی آتش‌بس یا توافق صلح در آینده نزدیک شده و در یک مورد خواستار آن شده که این اتفاق تا پایان هفته اول ماه مه رخ دهد.

شاید تصادفی نباشد که در همین زمان، مسکو هشتادمین سالگرد پیروزی در جنگ جهانی دوم علیه نازی‌ها را جشن می‌گیرد.

ولادیمیر پوتین ریاست یک رژه نظامی را بر عهده خواهد داشت که در آن مهمانانی مانند لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا رئیس‌جمهور برزیل، روبرت فیکو نخست‌وزیر اسلواکی و از همه مهم‌تر، شی جین‌پینگ رئیس‌جمهور چین در کنار او حضور خواهند داشت.

تمایل شی برای گذراندن آنچه پوتین آن را یک “تعطیلات مقدس” می‌نامد در روسیه، تأییدی بسیار آشکار از حمایت مداوم او از مسکو به شمار می‌رود.

این رژه‌ها هر سال برگزار می‌شوند و نشانه‌ای هستند از اینکه شکست آلمان نازی هنوز هم بخش اصلی‌ای از درک روسیه از خود به‌عنوان یک قدرت بزرگ به شمار می‌رود. اما ترکیب سه عامل—هشتادمین سالگرد پیروزی، امضای اخیر توافقی در حوزه مواد معدنی میان کی‌یف و واشنگتن، و حضور شی جین‌پینگ—به مراسم امسال اهمیت بیشتری می‌دهد.

در پاسخ به درخواست‌های ترامپ برای نوعی پایان خون‌ریزی در اوکراین، پوتین از پیش اعلام کرده که در جریان رویدادهای یادبود، آتش‌بسی موقت اعلام خواهد کرد.

به نظر می‌رسد هدف پوتین نه لزوماً دلسوزی برای اوکراینی‌ها، بلکه مدیریت هم‌زمان مجموعه‌ای از مشکلات مرتبط است.

این اعلامیه باعث می‌شود او در ظاهر به درخواست ترامپ پاسخ داده باشد، و در عین حال این امکان را به رهبر روسیه می‌دهد که ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، را در صورت نقض آتش‌بس در نقش تهدیدکننده یک تعطیلات مقدس جلوه دهد.

آتش‌بس موقت و بازی‌های ژئوپلیتیک

در حالی که ترامپ خواستار آتش‌بس فوری شده، پوتین با اعلام آتش‌بس موقت در جریان رژه‌های نظامی، در ظاهر به این درخواست پاسخ می‌دهد.

این اقدام به او این امکان را می‌دهد که زلنسکی را به‌عنوان کسی معرفی کند که ممکن است با نقض آتش‌بس، تهدیدی برای تعطیلات مقدس روسیه ایجاد کند.

پیامدهای استراتژیک برای اروپا

در صورت توافق صلح میان اوکراین و روسیه تحت فشار آمریکا، ممکن است روسیه به‌طور غیررسمی تغییرات مرزی را بپذیرد، که می‌تواند به‌عنوان پاداشی برای تجاوزگری روسیه تلقی شود. این امر می‌تواند زمینه‌ساز درگیری‌های جدید در آینده شود.

خطرات افزایش تنش‌ها

در حالی که احتمال حرکت نظامی روسیه به سمت غرب محدود است، اما اقدامات غیرنظامی مانند ترورهای فرامرزی، مداخلات سایبری و خرابکاری‌ها در حال افزایش است.این اقدامات می‌تواند منجر به تشدید تنش‌ها و افزایش احتمال درگیری‌های نظامی شود.

چالش‌های استراتژیک برای اروپا

هرگونه حرکت روسیه به سمت غرب در شرایطی که آمریکا در حال کاهش حضور خود در اروپا است، می‌تواند تهدیدی برای دموکراسی‌های اروپای غربی باشد.

این امر نیازمند بازنگری در استراتژی‌های دفاعی و امنیتی اروپا است.