ماجرای جنجالی سامانیها و نفت پاسارگاد
ماجرای ۳۰۰ میلیون دلار و یک تخفیف ۶۰۰ میلیارد تومانی؛ پشت پرده معاملات قیر چه میگذرد؟
به گزارش آژانس خبری ایران گیت؛
نامهای مهرداد سامانی، علی سامانی، سپکو، اسپادانا قیر پاسارگاد و نفت پاسارگاد بار دیگر در یک پرونده پرابهام ارزی و تجاری مطرح شدهاند؛ پروندهای که اگر ادعاهای مطرحشده درباره آن صحت داشته باشد، میتواند پای چند نهاد و چهره بانفوذ را به میان بکشد.
بر اساس اسناد اختصاصی ایران گیت، مهرداد سامانی و علی سامانی از طریق شرکتهای سپکو و اسپادانا قیر پاسارگاد در سال ۱۴۰۴ حدود ۳۰۰ میلیون دلار ارز حاصل از صادرات را به کشور بازنگرداندهاند. گفته میشود بخش قابلتوجهی از این ارز مربوط به خرید قیر بهصورت اعتباری از نفت پاسارگاد بوده است.
اما سؤال اصلی اینجاست: اگر این ارقام درست است، سرنوشت صدها میلیون دلار چه شده و چرا هنوز پاسخ روشنی درباره بازگشت ارز ارائه نشده است؟
تخفیف ۶۰۰ میلیارد تومانی؛ معاملهای که سؤالبرانگیز شد
یکی از محورهای اصلی این اسناد، معاملهای است که گفته میشود طی آن حدود ۶۰۰ میلیارد تومان تخفیف در خرید قیر نصیب مجموعههای مرتبط با سامانی شده است.
در این روایت، نام ابوالفضل علوی نیز مطرح میشود؛ فردی که گفته شده در نفت پاسارگاد ارتباطاتی با مجموعه سامانی داشته است. همچنین نام اسماعیلی، باجناق علوی، در برخی ادعاها بهعنوان یکی دیگر از افراد مرتبط با این ماجرا مطرح شده است.
البته درباره نقش دقیق این افراد، اسناد و پاسخ رسمی طرفهای ذیربط باید منتشر شود.
عرضه ۴۳ هزار تنی و معمای ۲۵۸ میلیارد تومان
ماجرا زمانی جنجالیتر میشود که به عرضه ۴۳ هزار تن قیر در ۱۹ آذر ۱۴۰۴ اشاره میشود.
بر اساس شواهد و مدارک، در عرضه نخست خریداری برای این محموله پیدا نشد و حدود ۱۲ روز بعد، عرضه مجدداً انجام شد؛ این بار با حدود ۶ میلیون تومان کاهش قیمت به ازای هر تن.
حاصل ضرب ۴۳ هزار تن در ۶ میلیون تومان، رقمی در حدود ۲۵۸ میلیارد تومان است؛ یعنی فقط در فاصله دو عرضه، چنین اختلاف قیمتی ایجاد شده است.
اینجاست که پرسش اصلی شکل میگیرد:
در این ۱۲ روز دقیقاً چه اتفاقی افتاد که قیمت یک محموله ۴۳ هزار تنی باید حدود ۲۵۸ میلیارد تومان پایین بیاید؟
چرا قیمت ماده اولیه بعداً بالا رفت؟
ادعای دیگری که در این پرونده مطرح شده، به قیمت وکیوم باتوم مربوط است. گفته میشود حدود ده روز پس از عرضه دوم، قیمت ماده اولیه قیر حدود ۳۰ درصد افزایش پیدا کرده است.
از سوی دیگر، مشخص شده که نفت جی نیز دو روز پس از عرضه مورد اشاره نفت پاسارگاد، صادرات قیر را با قیمتی مشابه قیمت عرضه قبلی پاسارگاد انجام داده است.
اگر این اطلاعات با اسناد معاملاتی و قیمتهای رسمی تطبیق داده شود، یک سؤال اقتصادی جدی مطرح میشود:
چرا نفت پاسارگاد محموله را در مخازن خود نگه نداشت تا از افزایش قیمت ماده اولیه منتفع شود؟
بر اساس محاسبات مطرحشده، مشخص شد که در صورت چنین اقدامی، ارزش فروش محموله میتوانست دستکم حدود ۴۳۰ میلیارد تومان بیشتر باشد. صحت این برآورد البته نیازمند بررسی کارشناسی قیمتها، هزینه نگهداری، شرایط قرارداد و محدودیتهای فروش است.
پای چک و «دستور علوی» هم به میان میآید
در بخش دیگری از این روایت، گفته شده است که پس از آنکه «ال سامانی» ــ بنا بر ادعاها ــ پاس نشد، موضوع چک و ضمانت پرداخت مطرح شده و حتی ادعا شده که این اقدام با دستور ابوالفضل علوی انجام شده است.
اما، این سؤال مطرح میشود که مبنای تصمیمگیری، اختیارات افراد و سازوکار اخذ تضمین در این معامله چه بوده است؟
سؤال بزرگتر: ارزهای بازنگشته کجاست؟
تمام این موارد در نهایت به یک پرسش بزرگتر ختم میشود:
با توجه به بازنگشتن نزدیک به ۳۰۰ میلیون دلار ارز ، این منابع اکنون کجاست و چرا درباره وضعیت آنها توضیح شفاف و رسمی ارائه نشده است؟
بهویژه اگر حتی یک معامله با ارزش حدود ۱۵ میلیون دلار نیز مشمول تعهد ارزی بوده باشد، انتظار میرود نهادهای مسئول درباره نحوه بازگشت ارز، منشأ تأمین مالی، تضامین، شرایط اعتباری و عملکرد شرکتهای involved توضیح دهند.
توپ در زمین نهادهای نظارتی
آنچه این پرونده را از یک اختلاف تجاری معمولی فراتر میبرد، مجموعهای از اعداد و ادعاهای بهظاهر متناقض است: ۳۰۰ میلیون دلار تعهد ارزی، ۶۰۰ میلیارد تومان تخفیف ادعایی، ۲۵۸ میلیارد تومان اختلاف قیمت میان دو عرضه و ادعای زیان چندصد میلیارد تومانی برای فروشنده.
اما هنوز یک حلقه مهم مفقود است: اسناد رسمی و پاسخ طرفهای نامبرده.
…اکنون انتظار میرود نهادهای نظارتی و مسئولان حوزه ارز و پتروشیمی، بهجای سکوت، درباره این معامله، نقش اشخاص نامبرده، نحوه قیمتگذاری، تخفیفهای اعمال شده و سرنوشت ارزهای صادراتی توضیح دهند.
تا آن زمان، این پرونده همچنان با چند سؤال بزرگ بیپاسخ باقی میماند:
۳۰۰ میلیون دلار کجاست؟ ۲۵۸ میلیارد تومان اختلاف قیمت چگونه ایجاد شد؟ تخفیف ۶۰۰ میلیارد تومانی بر چه مبنایی اعطا شد؟ و نقش واقعی ابوالفضل علوی و اسماعیلی در این ماجرا چه بوده است؟
English
View this article in English
