سکوت مسلحانه لندن: ردپای بریتانیا در جنگ غزه زیر ذره‌بین

سکوت مسلحانه لندن: ردپای بریتانیا در جنگ غزه زیر ذره‌بین

سکوت مسلحانه لندن: ردپای بریتانیا در جنگ غزه زیر ذره‌بین

به گزارش آژانس خبری ایران‌گیت، در پی تشدید عملیات نظامی اسرائیل در نوار غزه و افزایش فشار افکار عمومی جهانی، دولت جدید بریتانیا به رهبری حزب کارگر موضعی صریح‌تر و انتقادی‌تر نسبت به عملکرد اسرائیل اتخاذ کرده است.

این در حالی‌ست که نقش بریتانیا در تأمین فناوری‌های نظامی و اطلاعاتی مورد استفاده ارتش اسرائیل، به‌ویژه در زمینه جنگنده‌های اف-۳۵ و پهپادهای تجسسی، همچنان مورد توجه ناظران و نهادهای حقوق بشری قرار دارد.

گرچه لندن یکی از صادرکنندگان اصلی تسلیحات به اسرائیل محسوب نمی‌شود، اما جایگاه آن در زنجیره جهانی تأمین قطعات نظامی، به‌ویژه در پروژه‌های مشترک با ایالات متحده، پرسش‌هایی جدی درباره میزان مسئولیت بریتانیا در ادامه درگیری‌ها برانگیخته است.

در این گزارش، ابعاد مختلف همکاری‌های تسلیحاتی، اطلاعاتی و آموزشی بریتانیا با اسرائیل و تحولات سیاست خارجی لندن در قبال جنگ غزه، به‌طور دقیق بررسی شده است.

۱.موضع تازه بریتانیا در قبال حمله به غزه

پس از استقرار دولت جدید حزب کارگر، بریتانیا در قبال جنگ اسرائیل در نوار غزه لحنی تندتر و منتقدانه‌تر اتخاذ کرده است.

دیوید لمی، وزیر امور خارجه بریتانیا، عملکرد نظامی اسرائیل در مناطق غیرنظامی را مورد انتقاد شدید قرار داده و هشدار داده است که اگر شیوه پیشبرد عملیات ارتش اسرائیل تغییر نکند، لندن در هفته‌های آینده ممکن است اقدامات عملی بیشتری در نظر بگیرد.

او همچنین نارضایتی خود را از «ناتوانی جامعه جهانی در توقف درگیری‌ها» اعلام کرد و از حمله به مراکز امدادرسانی که منجر به کشته شدن فلسطینیان شده، ابراز انزجار عمیق کرد.

این اظهارات نشانگر تغییری قابل‌توجه نسبت به سیاست‌های دولت قبلی است که عمدتاً با احتیاط و حمایت ضمنی از اسرائیل سخن می‌گفت.

۲. میزان فروش و انتقال تسلیحات از بریتانیا به اسرائیل

با اینکه بریتانیا در شمار صادرکنندگان اصلی جنگ‌افزار به اسرائیل قرار نمی‌گیرد، اما همچنان یکی از تامین‌کنندگان مهم برخی قطعات کلیدی است.

گزارش‌ها نشان می‌دهد که از سال ۲۰۱۵ تاکنون مجوز صادرات تسلیحاتی به ارزش بیش از ۵۰۰ میلیون پوند صادر شده است.

تمرکز اصلی انتقادات بر نقش بریتانیا در تولید قطعات جنگنده‌های اف-۳۵ است؛ جت‌هایی که بخش مهمی از عملیات‌های هوایی اسرائیل در غزه را بر عهده دارند.

این قطعات که شامل سامانه‌های نشانه‌گیری، بدنه عقب، صندلی‌های نجات و بخش‌های دیگر هستند، عمدتاً در بریتانیا ساخته و به آمریکا صادر می‌شوند، جایی که در ساخت نهایی جنگنده‌ها برای انتقال به اسرائیل به‌کار می‌روند.

دولت بریتانیا اذعان دارد که به‌دلیل عضویت در پروژه جهانی اف-۳۵، امکان جلوگیری مستقیم از انتقال این قطعات به اسرائیل را ندارد.

۳. نقش بریتانیا در عملیات اطلاعاتی و نظارتی مرتبط با غزه

از اواخر سال ۲۰۲۳، هواپیماهای شناسایی نیروی هوایی بریتانیا صدها مأموریت بر فراز غزه انجام داده‌اند. این پروازها که از پایگاه هوایی در قبرس صورت گرفته‌اند، به‌گفته دولت بریتانیا، فاقد هرگونه همکاری اطلاعاتی با اسرائیل بوده‌اند.

هدف اعلام‌شده این عملیات، یافتن گروگان‌های اسرائیلی بازمانده از حملات حماس در ۷ اکتبر بوده است.

مقامات نظامی بریتانیا تاکید کرده‌اند که اطلاعات به‌دست‌آمده از این پروازها در اختیار ارتش اسرائیل قرار نگرفته است.

با این‌حال، گزارش‌هایی از حضور هواپیماهای سوخت‌رسان اسرائیلی در آسمان بریتانیا منتشر شده که احتمال استفاده مشترک از برخی پایگاه‌های نظامی را تقویت کرده است.
وزارت دفاع بریتانیا در این باره گفته است که اجازه دسترسی محدود و موردی به برخی هواپیماهای متحدان از جمله اسرائیل «یک رویه عادی» است.

۴. آموزش نیروهای ارتش اسرائیل در بریتانیا

بر اساس اعلام رسمی وزارت دفاع بریتانیا، در بازه زمانی از سال ۲۰۲۰ تا کنون، هر سال کمتر از ۱۰ نظامی اسرائیلی در دوره‌های نظامی غیربرزمی شرکت کرده‌اند.

این دوره‌ها، که بر موضوعاتی چون مدیریت نظامی، فناوری‌های سایبری و برنامه‌ریزی عملیاتی متمرکز است، بخشی از همکاری‌های مرسوم بریتانیا با نیروهای مسلح کشورهای شریک تلقی می‌شود.

با این حال، مقام‌های دولتی از انتشار جزئیات بیشتر، از جمله تعداد دقیق و ماهیت کلاس‌ها، خودداری کرده‌اند و به حفظ «حریم خصوصی» این نظامیان استناد کرده‌اند.

دولت همچنین تأکید کرده که این آموزش‌ها بر پایه اصول حقوق بشردوستانه بین‌المللی طراحی و اجرا می‌شوند.

۵. موضع بریتانیا در قبال تحریم یا فشار مستقیم بر اسرائیل

پس از روی کار آمدن حزب کارگر، دولت جدید برخی اقدامات محدود برای اعمال فشار دیپلماتیک بر اسرائیل انجام داده است.

از جمله، تعلیق مذاکرات مربوط به گسترش توافق تجارت آزاد با اسرائیل و نیز همراهی با ۲۷ کشور دیگر در محکومیت «کشتار غیرنظامیان» توسط نیروهای اسرائیلی.

با این‌وجود، هیچ تحریم مستقیمی علیه اسرائیل بابت عملیات غزه اعمال نشده است.

دولت فعلاً تنها دو وزیر تندرو اسرائیلی را به دلیل تحریک به خشونت در کرانه باختری تحت تحریم قرار داده است.

دیوید لمی رفتار ارتش اسرائیل در غزه را «نقض ارزش‌های اخلاقی مردم بریتانیا» توصیف کرده، اما همچنان تأکید دارد که اسرائیل حق دفاع از خود را دارد و تحریم تسلیحاتی فراگیر در دستور کار نیست.

جمع‌بندی نهایی

رویکرد بریتانیا در برابر جنگ اسرائیل و غزه وارد مرحله‌ای تازه شده، که در آن نشانه‌هایی از فاصله گرفتن از مواضع سنتی حمایت‌گرانه دیده می‌شود.

هرچند بریتانیا از نظر حجم انتقال سلاح در جایگاه نخست قرار ندارد، اما نقش غیرمستقیم آن در زنجیره جهانی تولید جنگ‌افزار و مشارکت در فناوری‌های کلیدی مثل اف-۳۵، اثرگذاری واقعی آن را زیر سوال می‌برد.

در عین حال، دولت کارگر تلاش می‌کند میان حمایت از حقوق بشر، تعهدات بین‌المللی، و حفظ روابط با آمریکا و اسرائیل تعادل برقرار کند؛ روندی که ممکن است در ماه‌های آینده، با تشدید جنگ یا فشار افکار عمومی، دستخوش تغییرات بیشتری شود.