توافق صلح ترامپ، شکاف تازه در میان راست‌گرایان اسرائیل

توافق صلح ترامپ، شکاف تازه در میان راست‌گرایان اسرائیل

توافق صلح ترامپ، شکاف تازه در میان راست‌گرایان اسرائیل

به گزارش آژانس خبری ایران‌گیت، سفر اخیر «دونالد ترامپ» به اسرائیل برای جشن «توافق غزه» صحنه‌ای از استقبال گسترده و هم‌زمان اختلافات سیاسی عمیق در این کشور بود؛ در حالی‌که دولت و بسیاری از نمایندگان پارلمان از نقش او در توقف جنگ و آزادی گروگان‌ها قدردانی کردند، جناح راست افراطی با انتقاد از مفاد توافق، آن را «امتیازدهی» به فلسطینیان خواند و نسبت به پیامدهای آن برای آینده شهرک‌نشینی‌ها هشدار داد.

واکنش‌های داخلی اسرائیل به سفر دونالد ترامپ و «توافق غزه»

هفته گذشته، «دونالد ترامپ»، رئیس‌جمهوری ایالات متحده، برای شرکت در مراسمی به مناسبت امضای «توافق غزه» وارد اسرائیل شد.

این توافق با هدف پایان دادن به جنگ در نوار غزه و آزادسازی گروگان‌ها میان طرف‌های درگیر به امضا رسید. حضور ترامپ با استقبال گسترده از سوی بخش‌های مختلف صحنه سیاسی اسرائیل همراه بود.

ساختمان کنست به رنگ‌های پرچم اسرائیل نورپردازی شد و نمایندگان پارلمان هنگام ورود او، بیش از دو دقیقه به صورت ایستاده تشویق کردند. در ساحل تل‌آویو نیز تصویری بزرگ از چهره‌ی ترامپ نصب شد.

رئیس‌جمهوری اسرائیل، «اسحاق هرتزوگ»، در این مراسم اعلام کرد که بالاترین نشان غیرنظامی کشور، «مدال افتخار ریاست‌جمهوری»، به ترامپ اعطا خواهد شد.

با این حال، این مراسم با مخالفت شماری از نمایندگان راست‌گرای افراطی مواجه شد. «لیمور سون هار-ملخ»، عضو پارلمان، یک روز پیش از مراسم اعلام کرد که در آن شرکت نخواهد کرد.

او در بیانیه‌ای نوشت: «رئیس‌جمهور ترامپ این توافق را صلح نامید، اما چنین نیست. این توافق ناعادلانه است.» هار-ملخ از حامیان اصلی طرح بازاسکان یهودیان در نوار غزه از زمان حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ بوده است و پیش‌تر از نخست‌وزیر «بنیامین نتانیاهو» خواسته بود بازگشت شهرک‌های یهودی به غزه را بخشی از اهداف جنگ قرار دهد.

نظرسنجی‌های عمومی در اسرائیل نشان می‌دهد اکثریت شهروندان از طرح‌های اشغالگرانه در غزه حمایت نمی‌کنند. با این حال، ائتلاف حاکم به رهبری نتانیاهو در دوره جنگ تا حد زیادی به پشتیبانی جناح راست افراطی وابسته بود.

در حالی‌که طولانی شدن درگیری‌ها نفوذ این گروه را افزایش داده بود، توقف جنگ بر اثر توافق جدید، موقعیت سیاسی آن‌ها را تضعیف کرده است.

ترامپ که پیش‌تر از ایده‌هایی مانند «بازسازی کامل غزه» سخن گفته بود، با رونمایی از «طرح بیست‌ماده‌ای» خود، مواضع تازه‌ای اتخاذ کرد. در این طرح، هرگونه ادعای ارضی اسرائیل بر نوار غزه رد و بر حق ماندن ساکنان فلسطینی تأکید شده است.

ترامپ در بند دوازدهم این طرح تصریح کرد: «هیچ‌کس مجبور به ترک غزه نخواهد شد؛ کسانی که می‌خواهند بمانند، آزادند بمانند.»

این تغییر موضع، نارضایتی قابل توجهی در میان سیاستمداران راست‌گرای اسرائیلی ایجاد کرده است. به‌ویژه پس از آن‌که ترامپ در بیست‌وپنجم سپتامبر اعلام کرد ایالات متحده با هرگونه الحاق کرانه باختری مخالف است.

به گفته منابع آگاه، کشورهای عربی متحد آمریکا هشدار داده بودند که چنین اقدامی می‌تواند توافقات موسوم به «پیمان ابراهیم» را تهدید کند.

چهار روز بعد، ترامپ طرح صلح خود را به‌طور رسمی ارائه کرد و طرفین، از جمله دولت اسرائیل و گروه حماس، تحت فشارهای بین‌المللی آن را پذیرفتند.

این روند موجب نارضایتی بخشی از ائتلاف حاکم در اسرائیل شد که انتظار داشت سیاست‌های آمریکا در دولت ترامپ کاملاً در راستای خواسته‌های آنان باشد.

با وجود توقف نسبی درگیری‌ها، در برخی مناطق غزه درگیری‌های پراکنده ادامه دارد.

گزارش‌ها حاکی است گروه‌های تندرو در هر دو طرف تلاش دارند اجرای توافق را به تأخیر بیندازند.

کارشناسان معتقدند موفقیت این طرح تا حد زیادی به نقش ترامپ در مدیریت هم‌زمان دو محور وابسته است: فشار بر حامیان منطقه‌ای حماس، از جمله قطر و ترکیه، برای اجرای تعهدات، و متقاعد کردن دولت نتانیاهو به مهار فعالیت جریان‌های شهرک‌نشین.

تحلیلگران سیاسی در اسرائیل بر این باورند که نخست‌وزیر نتانیاهو در موقعیتی پیچیده قرار دارد. هدف اصلی او در شرایط کنونی، حفظ قدرت سیاسی است و تصمیم‌هایش عمدتاً بر مبنای همین ملاحظه اتخاذ می‌شود.

در حالی‌که راست‌گرایان افراطی خواهان ادامه سیاست‌های توسعه‌طلبانه‌اند، فشارهای بین‌المللی و نیاز به حمایت ایالات متحده، نتانیاهو را ناگزیر به میانه‌روی نسبی کرده است.

در مجموع، آینده‌ی توافق غزه و نقش اسرائیل در اجرای آن، تا حد زیادی به تداوم نفوذ ترامپ بر سیاست‌های نتانیاهو و رویکرد ائتلاف حاکم بستگی دارد.

کارشناسان می‌گویند نحوه‌ی مدیریت این روابط، می‌تواند مسیر آینده‌ی ثبات سیاسی اسرائیل و روند صلح در منطقه را تعیین کند.