تحلیل جنگ ایران و اسرائیل با عینک چینی

تحلیل جنگ ایران و اسرائیل با عینک چینی

به گزارش آژانس خبری ایران گیت؛ جنگ دوازده روزه ایران و اسرائیل از یک الگوی جدید تقابل و تنش نظامی در منطقه پرتنش خاورمیانه رونمایی کرد. حالا پس از پایان جنگ و توقف آتش بسیاری از موسسات و انستیتو‌های معتبر به تحلیل این واقعه مهم پرداخته‌اند.

ایران گیت به صورت اختصاصی به تحلیل موسسه نظامی چینی سلاح‌های سبک وابسته به حزب کمونیست دسترسی پیدا کرده که آن را برای مخاطبان خود منتشر می‌کند.
این تحلیل در دو بخش منتشر شده است که اکنون بخش اول آن تقدیم مخاطبان عزیز می‌شود.
تحلیل راهبردی جنگ ایران و اسرائیل و پارادایم نوین جنگ‌های فناورانه – بخش نخست

منتشر شده در موسسه چینی سلاح‌های سبک (轻兵器) – نوشته ژانگ چین‌لین، ژانگ شیا‌ئو، یانگ یونگ و هه‌جیِه
بازنشر و تحلیل: یِووز سلیم شن – ۱۱ دسامبر ۲۰۲۵

بخش نخست این گزارش روند اجرایی جنگ ایران و اسرائیل و ویژگی‌های راهبردی و تاکتیکی دو طرف را بررسی می‌کند؛ از جمله نمایش کامل توان حمله دوربرد، نقش تعیین‌کننده جنگ اطلاعاتی و جاسوسی، و بهره‌گیری هم‌زمان از حملات نقطه‌ای دقیق و حملات اشباعی.

آغاز جنگ و روند عملیات

۱۳ ژوئن ۲۰۲۵: عملیات «قدرت شیر»

نیروی هوایی اسرائیل بامداد ۱۳ ژوئن ۲۰۲۵ مجموعه‌ای از حملات گسترده علیه اهداف مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران و دیگر مراکز حساس نظامی را با نام «قدرت شیر» آغاز کرد. این عملیات «بی‌سابقه» به کشته‌شدن بیش از ۶۱۰ نفر منجر شد؛ از جمله بیش از ۲۰ مقام ارشد نظامی و چندین دانشمند ایرانی. زیرساخت‌های حیاتی نظامی ایران نیز هدف حملات متعدد قرار گرفت.

ایران همان شب با اجرای عملیات «وعده صادق–۳» واکنش نشان داد. این پاسخ شامل شلیک شمار زیادی موشک بالستیک و هایپرسونیک بود که بیش از ۱۰ مرکز نظامی در داخل خاک اسرائیل—از جمله پایگاه‌های هوایی و مراکز فرماندهی اطلاعاتی—را با دقت هدف قرار دادند. منابعی چون دیلی تلگراف شمار تلفات اسرائیل را بیش از ۱۲۰۰ نفر اعلام کردند؛ رقمی به‌مراتب فراتر از آمار رسمی اسرائیل (۳۰ نفر).

همزمان، آمریکا و اسرائیل به‌طور مشترک هفت بمب‌افکن پنهان‌کار B-2 را به‌کار گرفتند و با استفاده از بمب‌های سنگرشکن فوق‌دقیق و موشک‌های تاماهاوک، تأسیسات هسته‌ای زیرزمینی ایران در نطنز، اراک و فردو را هدف قرار دادند.

تسلسل اقدامات نظامی

۱۳ ژوئن

در عملیات «قدرت شیر»، تأسیسات هسته‌ای و پایگاه‌های نظامی ایران در نطنز و فردو آسیب جدی دید. جمعی از عالی‌ترین فرماندهان نظامی ایران—از جمله رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و فرمانده کل سپاه پاسداران—در این حملات کشته شدند. ایران همان شب عملیات «وعده صادق–۳» را با شلیک موشک‌ها و پهپادها علیه اهداف نظامی اسرائیل آغاز کرد.

۱۴ تا ۲۴ ژوئن

طی روزهای بعد، دو طرف حملات متقابل را گسترش دادند. مهم‌ترین وقایع عبارت‌اند از:
• هدف قراردادن میادین نفتی و پالایشگاه‌های ایران توسط اسرائیل
• اعلام ایران مبنی بر اصابت حدود ۱۵۰ هدف در داخل خاک اسرائیل
• هدف قراردادن وزارت دفاع ایران، مراکز پرتاب موشک، و زیرساخت‌های انرژی
• حملات پیاپی ایران به مراکز حیاتی اسرائیل؛ از جمله پالایشگاه حیفا، باتری‌های پدافندی، تأسیسات سوخت، و مراکز فرماندهی
• کشته‌شدن فرماندهان ارشد اطلاعاتی سپاه در تهران
• افزایش فشارهای سیاسی و تهدید مستقیم دولت آمریکا مبنی بر درخواست «تسلیم بدون قید و شرط» ایران
• هدف قراردادن مراکز هسته‌ای ایران از سوی اسرائیل
• اجرای عملیات مشترک آمریکا–اسرائیل با نام «پتک نیمه‌شب» و هدف قرار دادن سه مرکز هسته‌ای ایران (فردو، نطنز، اصفهان)
• استفاده ایران از موشک چندکلاهکی «دژشکن» و هدف قرار دادن فرودگاه بن‌گوریون
• حمله تلافی‌جویانه ایران به پایگاه آمریکایی «العدید» در قطر

۲۴ ژوئن: آتش‌بس کامل

در پایان روز ۲۴ ژوئن، ایران و اسرائیل توافق آتش‌بس کامل و مرحله‌ای را امضا کردند. بر اساس توافق، ایران اجرای آتش‌بس را آغاز کرد و اسرائیل ۱۲ ساعت بعد متوقف شد. با گذشت ۲۴ ساعت، جنگ دوازده‌روزه پایان یافت. هر دو طرف پس از آتش‌بس، پیروزی خود را اعلام و در مواضع رسانه‌ای لحن تهاجمی را حفظ کردند.

ویژگی‌های راهبردی و تاکتیکی دو طرف

۱. نمایش کامل توان حمله دوربرد

نیروی هوایی اسرائیل در این جنگ، توان نفوذ عمیق و اجرای عملیات دوربرد خود را به‌طور کامل نشان داد. بیش از ۱۲۰۰ سورتی پرواز، بیش از ۶۰۰ عملیات سوخت‌گیری هوایی و حضور بیش از ۲۰۰ جنگنده در فضای ایران تنها در روز نخست، نشان‌دهنده سازماندهی و فرماندهی پیچیده این عملیات است. اسرائیل در حملاتی با برد ۲۳۰۰ کیلومتر، بدون تلفات عملیاتی، پدافند ایران را در نقاط متعدد از کار انداخت.

ایران نیز در حوزه حمله دوربرد توان قابل‌توجهی نشان داد. با بهره‌گیری از پهپادهای دوربرد و موشک‌های ارزان‌قیمت «فاتح» برای خالی‌کردن ذخایر دفاعی اسرائیل، و سپس اجرای ضربات دقیق با موشک‌های سنگین و هایپرسونیک، هزینه دفاعی اسرائیل به‌شدت افزایش یافت؛ به‌گونه‌ای که سامانه‌های دفاعی این رژیم برای مقابله با موشک‌های چندصدهزار دلاری ایران، به استفاده از موشک‌های چندمیلیون‌دلاری ناچار شد.

۲. اوج‌گیری جنگ اطلاعاتی و جاسوسی

پیش از آغاز جنگ، موساد بیش از ۱۳۰۰ نفر را در قالب شبکه‌ای از جمع‌آوری اطلاعات، هدایت هدف و پشتیبانی لجستیکی فعال کرده بود. این شبکه در روز حمله به‌طور همزمان عملیات‌های دقیق نزدیک‌برد، هدایت پهپادها و انهدام سامانه‌های پدافندی ایران را پشتیبانی می‌کرد.

اسرائیل همچنین با طراحی عملیات فریب، تعدادی از فرماندهان ارشد ایرانی را با پیام‌های ساختگی به جلسه‌ای جعلی کشاند و آنها را هم‌زمان هدف قرار داد.

در سوی مقابل، ایران نیز پیش از جنگ و در جریان آن موفقیت‌های اطلاعاتی مهمی داشت:
– دسترسی به اطلاعات محرمانه مرتبط با فعالیت‌های هسته‌ای اسرائیل
– هک رایانه یک دانشمند در مرکز هسته‌ای سورک
– افزایش چشمگیر فعالیت‌های اطلاعاتی ایران در داخل خاک اسرائیل
– استفاده از شبکه‌ای از افراد محلی در اسرائیل برای عکسبرداری از اهداف حساس نظامی

۳. تسلط بر ترکیب حملات نقطه‌ای و حملات اشباعی

اسرائیل

اسرائیل با اجرای حملات دقیق و برنامه‌ریزی‌شده توانست:
• حدود ۸۰٪ سامانه‌های پدافند هوایی ایران
• حدود ۶۵٪ پایگاه‌های پرتاب موشک
• نزدیک به ۲۵۰ پرتابگر و بیش از ۱۰۰۰ موشک
• و بخش مهمی از تأسیسات تولید تسلیحات ایران

را تخریب کند. همچنین ضربات سنگینی به زیرساخت‌های انرژی، پالایشگاه‌ها و بنادر صادرات نفت ایران وارد کرد.

ایران

ایران ترکیبی از «حمله اشباعی» و «ضربه دقیق نهایی» را به‌کار گرفت:

• تهی‌کردن ذخایر دفاعی اسرائیل

• شلیک ۵۰۰ موشک قدیمی و پهپاد به‌منظور اشباع پدافند

اجرای ضربات اصلی با:
• موشک خرمشهر–۴ (برد حدود ۲۰۰۰ کیلومتر، کلاهک ۱.۵ تنی)
• موشک هایپرسونیک فاتح–۲ با سرعت ماخ ۱۵

این حملات زیرساخت‌های مهم اسرائیل—شامل پایگاه‌های نظامی، مراکز اطلاعاتی، سامانه‌های سایبری و صنایع دفاعی—را تحت تأثیر قرار داد. آسیب گسترده به نیروگاه «هادرا» و انبارهای نفت حیفا نیز زندگی عمومی و حمل‌ونقل را مختل کرد.