اصلاحطلبان هشدار دادند: بیتوجهی به تغییر، ایران را بهسوی فروپاشی میبرد
اصلاحطلبان هشدار دادند: بیتوجهی به تغییر، ایران را بهسوی فروپاشی میبرد
به گزارش ایرانگیت، در پی پایان جنگ ۱۲ روزه میان ایران و اسرائیل، فضای سیاسی کشور وارد مرحلهای تازه از تنشها و شکافهای داخلی شده است.
درحالیکه هنوز پیامدهای نظامی، اقتصادی و دیپلماتیک این درگیری در جریان است، جبهه اصلاحات ایران با انتشار بیانیهای کمسابقه، خواستار آغاز مذاکرات مستقیم با ایالات متحده و تعلیق داوطلبانه غنیسازی اورانیوم شد؛ پیشنهادی که بلافاصله با واکنشهای شدید جریان اصولگرا مواجه شد و برخی از چهرههای شاخص این جریان آن را همراستا با منافع اسرائیل و آمریکا دانستند.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که تحلیلگران بینالمللی از عمیقتر شدن شکاف در رأس حاکمیت جمهوری اسلامی سخن میگویند و برخی ناظران، طرح پیشنهادهایی از سوی جریان اصلاحطلب را نشانهای از درک تهدیدات فزاینده علیه موجودیت نظام ارزیابی کردهاند.
بیانیه اخیر جبهه اصلاحات در کنار اظهارات محمدجواد ظریف، وزیر خارجه پیشین، حاکی از تلاشی آشکار برای بازتعریف مسیر سیاست خارجی ایران در دوران پساجنگ است؛ رویکردی که به نظر میرسد از سوی بدنه حاکمیت با مقاومت جدی روبهرو شده است.
درخواست اصلاحطلبان برای مذاکره مستقیم با آمریکا و تعلیق داوطلبانه غنیسازی؛ واکنشهای تند اصولگرایان
در پی حملات ۱۲ روزه اسرائیل به ایران و افزایش تنشهای منطقهای، جبهه اصلاحات ایران با انتشار بیانیهای خواستار آغاز مذاکرات مستقیم با ایالات متحده و اعلام آمادگی برای تعلیق داوطلبانه غنیسازی اورانیوم شد.
این بیانیه که بهمنظور یافتن راهی برای خروج جمهوری اسلامی از وضعیت بحرانی پس از جنگ اخیر منتشر شده، با واکنشهای تند و انتقادی از سوی جریانهای اصولگرا مواجه شده است.
جبهه اصلاحات روز یکشنبه با انتشار این بیانیه هشدار داد که تداوم وضعیت کنونی و بیاعتنایی به ضرورت تغییر، میتواند کشور را به سمت «فروپاشی تدریجی» سوق دهد.
در این بیانیه تأکید شده است که جمهوری اسلامی باید برای جلوگیری از تشدید بحرانها، مذاکرات جامع با آمریکا را آغاز کرده و بهصورت داوطلبانه تعلیق غنیسازی اورانیوم را بپذیرد. همچنین بر لزوم پذیرش نظارتهای بینالمللی از سوی آژانس بینالمللی انرژی اتمی تأکید شده است.
در بخشی دیگر از این بیانیه، جبهه اصلاحات با اشاره به وضعیت اقتصادی و سیاسی کشور، خواستار حذف نظارت استصوابی و تغییر گفتمان حاکم بر کشور شده و نوشته است: «برقراری آشتی ملی و تغییر رویه فعلی حکمرانی، خواست اکثریت مردم ایران است؛ مردمی که انتخابشان تعامل با جامعه بینالملل، همزیستی مسالمتآمیز با همسایگان، دستیابی به توسعه و زندگی در امنیت و رفاه است.»
انتشار این بیانیه تنها یک روز پس از آن صورت گرفت که محمدجواد ظریف، وزیر خارجه پیشین جمهوری اسلامی، در مقالهای در نشریه آمریکایی فارن پالیسی خواستار تغییر در پارادایم سیاست خارجی ایران و جایگزینی نگاه تهدیدمحور با رویکرد فرصتمحور شد.
او در این مقاله بر لزوم ازسرگیری گفتگوها با آمریکا و اروپا و تقویت روابط منطقهای تأکید کرده بود.
واکنش محافظهکاران: از اتهام همسویی با اسرائیل تا بازگشت به «تنظیمات کارخانه»
بیانیه جبهه اصلاحات با واکنش گسترده و در مواردی تند اصولگرایان روبهرو شد.
حسین شریعتمداری، مدیر مسئول روزنامه کیهان، با اشاره به این بیانیه و مقاله ظریف، جبهه اصلاحات را «ستون پنجم» اسرائیل خواند و مدعی شد که هدف این جریان، تضعیف جمهوری اسلامی از درون، همراستا با اهداف اعلامی نتانیاهو و ترامپ است.
عبدالله گنجی، دیگر فعال رسانهای اصولگرا نیز با انتشار یادداشتی، بیانیه اصلاحطلبان را همسو با مواضع نخستوزیر اسرائیل دانست و آن را بازگشت این جریان به «تنظیمات کارخانه» توصیف کرد.
به گفته او، این بیانیه نتیجه ناتوانی اصلاحطلبان از بازگشت به قدرت حتی در دولتهای نزدیک به خودشان است.
تشدید شکافها در رأس نظام؛ تحلیلها از تغییر رویکرد جمهوری اسلامی
در گزارش تازهای از اکونومیست آمده است که اگرچه در ابتدای جنگ ۱۲ روزه نوعی انسجام و همبستگی ملی میان حاکمیت و مردم شکل گرفته بود، اما با پایان درگیریها و اعلام آتشبس در ۲۴ ژوئن، شکافها در رأس نظام بار دیگر نمایان شده است.
بهنوشته این نشریه، فضای داخلی حکومت بیش از پیش چندقطبی شده و سیاست خارجی جمهوری اسلامی نیز از جاهطلبیهای منطقهای به حفظ بقای نظام تقلیل یافته است.
علی فتحاللهنژاد، رئیس مرکز خاورمیانه و نظم جهانی، در گفتگو با تایمز بریتانیا با اشاره به بیانیه اصلاحطلبان گفت: «جمهوری اسلامی در مواجهه با انباشت بحرانهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی، با یک تهدید وجودی روبروست.»
وی افزود: «بحران اقتصادی طولانیمدت، که به بحرانی اجتماعی-اقتصادی تبدیل شده، بخش عمدهای از جمعیت کشور را به زیر خط فقر کشانده است. کمبودهای اخیر در زمینه آب و برق نیز به وخامت اوضاع دامن زدهاند.»
هشدار نسبت به بازگشت پرونده ایران به شورای امنیت
در بیانیه جبهه اصلاحات همچنین به پیامدهای اقتصادی جنگ اخیر اشاره شده است؛ از جمله تشدید تورم، رکود تولید، کاهش ارزش پول ملی و خروج گسترده سرمایه.
این جریان سیاسی هشدار داده است که در چنین شرایطی، تهدید فعالسازی مکانیزم ماشه از سوی کشورهای اروپایی بسیار جدی است و ممکن است منجر به بازگشت پرونده ایران به فصل هفتم منشور سازمان ملل شود.
به اعتقاد اصلاحطلبان، بازگشت ایران به ذیل تحریمهای شورای امنیت نه تنها اقتصاد کشور را فلجتر خواهد کرد، بلکه مشروعیت یک جنگ آینده علیه ایران را نیز فراهم میسازد، چرا که جمهوری اسلامی ممکن است در چنین شرایطی به عنوان تهدیدی علیه صلح جهانی معرفی شود.
فتحاللهنژاد در ادامه تحلیل خود افزود که با توجه به آسیبهایی که جنگ اخیر به برنامه هستهای ایران وارد کرده، پیشنهاد تعلیق موقت غنیسازی میتواند به عنوان یک راهحل خروج از بحران برای جمهوری اسلامی تلقی شود.
او گفت: «این گزینه ممکن است از منظر حکومت یک راهحل واقعبینانه به نظر برسد تا از طریق آن زمینه برای آغاز مذاکرات با آمریکا فراهم گردد.»
English
View this article in English
