یورش تحریمی واشنگتن به قلب ناوگان سایه
یورش تحریمی واشنگتن به قلب ناوگان سایه
سعید آگنجی، سردبیر آژانس خبری ایرانگیت و خبرنگار شناختهشده در حوزه فساد اقتصادی و شبکههای سیستماتیک دورزدن تحریمها، در تازهترین گزارش تحلیلی خود پرده از ابعاد جدید اعمالشده از سوی ایالات متحده برداشت؛ تحریمهایی که دهها شرکت، فرد و کشتی مرتبط با سازوکارهای پنهان تجارت نفت و شبکههای لجستیکی ایران را هدف قرار داده و به گفته واشنگتن، بخشی از تلاش برای محدودسازی جریانهای مالی حامی فعالیتهای منطقهای تهران است.
دور جدید تحریمهای آمریکا علیه شبکههای مرتبط با ایران
وزارت دارایی و وزارت خارجه ایالات متحده در تازهترین اقدام خود، بیش از پنجاه فرد، نهاد و کشتی را به فهرست تحریمهای مرتبط با ایران اضافه کردهاند.
در میان این افراد و نهادها، نام شرکت هواپیمایی «یزد» نیز دیده میشود؛ شرکتی که به ادعای واشنگتن در فروش نفت ایران و انتقال سلاح برای گروههای مورد حمایت تهران نقش داشته است.
این اقدام بخشی از سیاست گستردهتر دولت آمریکا برای محدودسازی شبکههای تأمین مالی و لجستیکی ایران ارزیابی میشود.
بر اساس بیانیه وزارت خارجه آمریکا، ۱۷ فرد، نهاد و کشتی مستقر در چندین کشور از جمله هند، پاناما و سیشل بهدلیل مشارکت در فرایند فروش نفت و فرآوردههای نفتی ایران هدف تحریم قرار گرفتهاند.
همزمان، وزارت دارایی آمریکا نیز اعلام کرده است که شماری از افراد، ۲۰ شرکت، ۱۰ کشتی و ۷ هواپیما را بهمنظور «ایجاد اختلال در جریانهای مالی و تجاری حامی فعالیتهای مخرب ایران» تحریم میکند.
هواپیماهای تحریمی عمدتاً متعلق به خطوط هوایی بینالمللی یزد هستند که واشنگتن آن را زیرمجموعه ماهانایر میداند.
واکنش و توضیح خطوط هوایی یزد
بلافاصله پس از اعلام تحریمها، روابط عمومی هواپیمایی یزد در بیانیهای نسبت به «وضعیت فعلی» واکنش نشان داد. در این بیانیه اعلام شد که بهدلیل کمبود سرمایه اولیه، این شرکت از آغاز فعالیت خود ناچار به استفاده از تسهیلات بانکی سنگین شده و همین امر ساخت زیرساختهای مستقل را دشوار کرده است.
بنابراین، برای پشتیبانی عملیاتی، همکاری با شرکت ماهانایر – مطابق با «قوانین و استانداردهای فنی» – ضروری دیده شده است.
بیانیه شرکت همچنین تأکید میکند که با وجود فشارهای مالی، تمامی اقساط بانکی بهموقع پرداخت شده و توسعه محدود اما قابلقبولی در زیرساختها صورت گرفته است. در پایان نیز وعده داده میشود که «تمام توان و تلاش» برای بازگشت یزدایر به آسمانها به کار گرفته خواهد شد.
گستره بینالمللی تحریمها و الزامات جدید آمریکا
دیگر نهادها و شرکتهای تحریمشده در کشورهایی چون امارات متحده عربی، یونان، سنگاپور، آلمان، پاناما و هند قرار دارند؛ نشانهای از اینکه آمریکا تمرکز خود را نهفقط بر بازیگران ایرانی، بلکه بر شبکههای چندملیتی مرتبط با صادرات انرژی ایران قرار داده است.
وزارت دارایی آمریکا اعلام کرده که پس از جنگ اخیر ۱۲ روزه، نیروهای نظامی ایران برای تکمیل بودجه و بازسازی توان خود بیش از گذشته به فروش نفت خام متکی شدهاند.
اقدامات جدید همچنین در راستای مقابله با «ناوگان سایه» ایران انجام شده است؛ ناوگانی که آمریکا میگوید برای انتقال نفت ایران با روشهایی طراحی شده که ردیابی آنها دشوار است.
بر پایه بیانیه وزارت دارایی، تاکنون بیش از ۱۷۰ کشتی که مسئول حمل نفت و فرآوردههای نفتی ایران بودهاند تحریم شدهاند و این مسئله «هزینههای عملیات صادراتی ایران و کاهش درآمد از فروش هر بشکه نفت» را به دنبال داشته است.
افزایش صادرات نفت ایران و واکنش چین
این تحریمها در حالی وضع میشوند که گزارشهای اخیر نشان میدهد صادرات نفت ایران – عمدتاً به مقصد چین – در ماههای گذشته به بالاترین سطح از زمان خروج آمریکا از برجام رسیده است.
چین، بزرگترین واردکننده نفت جهان، بخش قابل توجهی از نفت خام وارداتی خود را از ایران تأمین میکند و برآوردها سهم ایران از این واردات را بین ۱۰ تا ۱۵ درصد عنوان کردهاند؛ رقمی که برخی منابع همچون رویترز حدود ۱۳.۶ درصد تخمین میزنند.
پکن پیشتر بهطور علنی به تحریمهای ایالات متحده علیه شرکتهای چینی طرف معامله با ایران اعتراض کرده بود. اعتراض چین مشخصاً متوجه تحریم یک پایانه نفتی در ریژائو و یک پالایشگاه خصوصی در استان شانشی بود که ایالات متحده آنها را به خرید میلیونها بشکه نفت ایران از سال ۲۰۲۳ متهم میکند.
بستر حقوقی تحریمها و بازگشت مکانیسم ماشه
اقدامات جدید دولت آمریکا در امتداد موج تحریمهایی قرار دارد که پس از فعالشدن مکانیسم ماشه و بازگشت تحریمهای شورای امنیت علیه ایران اعمال شدهاند. با اجراییشدن دوباره این تحریمها، تمام شش قطعنامه شورای امنیت که بین سالهای ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۰ علیه ایران تصویب شده بود، احیا شدهاند.
این قطعنامهها که در پی توافق برجام در سال ۲۰۱۵ تعلیق شده بودند، اکنون دوباره محدودیتهای گستردهای را از سر گرفتهاند.
کشورهایی همچون بریتانیا، اتحادیه اروپا، ژاپن، ترکیه و چند کشور دیگر نیز اعلام کردهاند که تحریمهای سازمان ملل را اجرا میکنند. بازگشت این تحریمها تبعات اقتصادی قابل توجهی در ایران داشته و از جمله موجب جهش چشمگیر نرخ ارز شده است.
واکنش بازیگران منطقهای و بینالمللی
ایران، روسیه و چین بارها اعلام کردهاند بازگشت تحریمهای شورای امنیت را بهرسمیت نمیشناسند و آن را فاقد مبنای قانونی میدانند. از دید این کشورها، مکانیسم ماشه پس از خروج آمریکا از برجام فاقد اعتبار برای فعالسازی است.
در مقابل، واشنگتن و متحدانش استدلال میکنند که سازوکارهای برجام به آمریکا اجازه تداوم مشارکت در فرایندهای نظارتی را میدهد، حتی اگر از توافق خارج شده باشد.
English
View this article in English
