پوتین و شی جینپینگ در رژه نظامی درباره عمر طولانی چه گفتند
پوتین و شی جینپینگ در رژه نظامی درباره عمر طولانی چه گفتند
به گزارش آژانس خبری ایرانگیت در حاشیه مراسمی رسمی در پکن، گفتوگویی غیرمنتظره و خصوصی میان رهبران دو قدرت جهانی ــ شی جینپینگ و ولادیمیر پوتین ــ توجه جهانیان را به خود جلب کرد؛ مکالمهای که بهطور تصادفی از طریق میکروفونی باز ضبط شد و موضوع آن چیزی نبود جز آرزوی دیرینه بشر: غلبه بر پیری و دستیابی به عمر طولانی، شاید حتی تا مرز جاودانگی. طرح این ایده، آن هم در بالاترین سطوح سیاسی، بار دیگر این پرسش را به میان آورد که آیا علم امروز میتواند به رؤیای دیرینه انسان برای فریب مرگ جامه عمل بپوشاند؟
گزارش پیشرو نگاهی جامع دارد به واقعیتهای علمی و فناوری در پشت این آرزو، از جراحیهای پیشرفته پیوند عضو گرفته تا پژوهشهای نوین در حوزه پزشکی بازساختی و زیستفناوری.
از رازگویی تصادفی شی و پوتین تا واقعیتهای علم: آیا پیوند اعضا کلید جاودانگی است؟
در حاشیه یک رژه نظامی رسمی در پکن، گفتوگویی غیرمنتظره میان دو چهره قدرتمند جهان، تیتر اول بسیاری از رسانهها شد.
میکروفونی که ناخواسته باز مانده بود، مکالمهای خصوصی میان شی جینپینگ، رئیسجمهوری چین، و ولادیمیر پوتین، همتای روسیاش، را ثبت کرد؛ موضوع این گفتوگو نه سیاست و دیپلماسی، که امکان فنی و اخلاقی جاودانگی از طریق پیوند اعضای بدن انسان بود.
در این گفتوگو که بخشی از آن توسط مترجمی به زبان ماندارین برگردانده شد، پوتین توضیح میدهد که با پیوند مکرر اعضای بدن، میتوان به فرایندی دست یافت که بدن فرد به شکلی مداوم «جوانتر و جوانتر» شود، تا جایی که شاید پیری برای همیشه متوقف شود.
او حتی پیشبینی کرد که در همین قرن، ممکن است انسانها به سن ۱۵۰ سالگی نیز برسند.
لبخندهای رد و بدلشده بین دو رهبر نشان میداد که مکالمه تا حدودی در چارچوب شوخی مطرح شده، اما پرسش اساسی این است: آیا آنها ناخواسته به حقیقتی علمی اشاره کردهاند؟
نجات جانها، نه عمرهای جاودانه
در دنیای پزشکی، پیوند اعضا از موفقترین دستاوردهای قرن گذشته بوده است. بنا بر آمار خدمات خون و پیوند سازمان ملی سلامت بریتانیا (NHS)، طی سه دهه گذشته، بیش از ۱۰۰ هزار نفر تنها در این کشور با پیوند عضو نجات یافتهاند.
پیشرفتهای فناورانه نیز باعث شده عمر مفید اعضای پیوندی به طور چشمگیری افزایش یابد. برخی بیماران کلیههایی دریافت کردهاند که حتی پس از ۵۰ سال هنوز عملکرد مناسبی دارند.
با این حال، عمر هر عضو پیوندی به عوامل متعددی بستگی دارد: سلامت دهنده و گیرنده، نحوه مراقبت پس از عمل، و البته نوع عضو. کلیههای اهدایی از افراد زنده معمولا ۲۰ تا ۲۵ سال دوام میآورند، در حالی که نمونههای گرفتهشده از اهداکنندگان فوتشده بین ۱۵ تا ۲۰ سال عمر میکنند.
بر اساس پژوهشی در نشریه اقتصاد پزشکی، متوسط طول عمر کبد پیوندی حدود ۲۰ سال، قلب ۱۵ سال و ریهها تنها حدود ۱۰ سال است.
آیا با جراحیهای مکرر میتوان فریب مرگ را خورد؟
احتمالاً شی و پوتین درباره امکان پیوندهای متعدد و مکرر سخن میگفتند، اما علم هنوز پاسخ روشنی به این رؤیا نداده است.
هر جراحی، باری فیزیکی و روانی سنگین بر بدن وارد میکند.
دریافتکنندگان عضو تا پایان عمر باید داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی مصرف کنند که آنها را در برابر عفونتها و بیماریها آسیبپذیرتر میسازد.
حتی با این داروها، گاهی بدن عضو تازه را نمیپذیرد و آن را به عنوان عامل بیگانه طرد میکند.
از خوک تا چاپ سهبعدی: اعضای سفارشی در راهاند
در خط مقدم پژوهشهای علمی، پروژههای بلندپروازانهای در جریان است که هدفشان تولید اعضایی با حداقل خطر پسزدگی است. یکی از روشهای نوین، استفاده از خوکهای دستکاریشده ژنتیکی بهعنوان اهداکننده است.
به کمک فناوری ویرایش ژن کریسپر، ژنهایی در بدن خوک حذف و ژنهای انسانی جایگزین میشوند تا اندامها برای پیوند به انسان مناسبتر شوند.
اگرچه این شاخه از پزشکی هنوز در مراحل آزمایشی است، اما پیوند موفق یک قلب و یک کلیه از خوک به انسان، امیدهایی ایجاد کرده است.
دو داوطلبی که این اندامها را دریافت کردند، بعدها درگذشتند، اما پیشرفت چشمگیری در حوزه «بیگانهپیوندی» (xenotransplantation) رقم زدند.
در مسیری دیگر، دانشمندان در تلاشاند تا اعضای انسانی را مستقیماً در آزمایشگاه و با استفاده از سلولهای بنیادی تولید کنند. این سلولها توانایی تبدیل به هر نوع سلول یا بافت را دارند.
تاکنون، موفقترین پروژهها شامل بازسازی تیموس (غدهای مهم در سیستم ایمنی) در موشها و پرورش رودههای انسانی برای پیوند به کودکان دچار نارسایی روده بوده است.
هرچند هنوز هیچ عضو کاملاً کارآمد و قابل پیوند انسانی در آزمایشگاه ساخته نشده، اما مسیر رو به پیشرفت است.
زندگی تا ۱۵۰ سالگی؟ در حال حاضر تنها یک آرزو
در کنار پیشرفتهای علمی، افرادی مانند برایان جانسون، کارآفرین حوزه فناوری، تلاشهای شخصی برای «جوانسازی» بدن خود را به سطح جدیدی رساندهاند.
جانسون میلیونها دلار خرج رژیمهای پیچیده پزشکی کرده و حتی پلاسمای خون پسر ۱۷ سالهاش را به خود تزریق کرده است. اما نهتنها نتیجهای حاصل نشده، بلکه با نظارتهای شدید نهادهایی مانند سازمان غذا و داروی آمریکا روبهرو شده است.
پزشکان میگویند تزریق پلاسما یا روشهایی مانند جایگزینی خون هنوز در مرحله آزمایش هستند و اثربخشی آنها بر طول عمر به اثبات نرسیده است.
دکتر جولیان موتز از کینگز کالج لندن میگوید: «اگرچه این حوزه توجه زیادی را به خود جلب کرده، اما هنوز نمیدانیم که آیا میتواند تأثیر معناداری بر افزایش حداکثر طول عمر انسان داشته باشد یا نه.»
دیوارهای نامرئی بدن انسان
بر اساس گفتههای پروفسور نیل مبوت، متخصص ایمنیشناسی از دانشگاه ادینبورگ، بهنظر میرسد سقف طول عمر انسان، حدود ۱۲۵ سال باشد.
رکورددار رسمی طول عمر، ژان کالمان فرانسوی بود که در ۱۲۲ سالگی درگذشت.
مبوت توضیح میدهد که حتی اگر اعضای آسیبدیده بدن با پیوند جایگزین شوند، افزایش سن باعث کاهش توان بدنی، ضعیفتر شدن واکنشهای ایمنی و دشواری بازیابی بعد از جراحی میشود.
در واقع، انجام جراحیهای متعدد و مصرف داروهای سرکوبگر سیستم ایمنی برای افراد بسیار مسن، میتواند بیش از آنکه مفید باشد، زیانآور باشد.
او میگوید: «به جای تمرکز بر افزایش طول عمر، باید تلاش کنیم کیفیت سالهای زندگی را بالا ببریم. گذراندن سالهای پایانی عمر در حالی که از بیماریهای ناشی از پیری رنج میبریم و مدام بین بیمارستان و اتاق عمل در رفتوآمد هستیم، چشمانداز جذابی برای دوران بازنشستگی نیست.»
در حالی که صحبتهای شی و پوتین درباره پیوند اعضا ممکن است بیشتر جنبه طنز داشته باشد، پرسش درباره مرزهای فناورانه و زیستی عمر انسان همچنان مطرح است. با وجود پیشرفتهای چشمگیر در حوزه پزشکی، علم هنوز از تحقق رؤیای جاودانگی فاصله دارد.
اما شاید مهمتر از عمر طولانی، کیفیت زیستن باشد؛ چیزی که نه در اتاق عمل، که در سبک زندگی و سلامت عمومی ما رقم میخورد.
English
View this article in English
