نفوذ یا خودزنی رسانه‌ای؟ روایت زنی که از حرم تا تل‌آویو رفت

6 دقیقه

نفوذ یا خودزنی رسانه‌ای؟ روایت زنی که از حرم تا تل‌آویو رفت

نفوذ یا خودزنی رسانه‌ای؟ روایت زنی که از حرم تا تل‌آویو رفت

مصطفی کواکبیان، نماینده سابق مجلس ایران، با ادعایش درباره کاترین پرز شکدم بار دیگر این تحلیلگر فرانسوی–بریتانیایی یهودی را به صدر اخبار رسانه‌های ایرانی و پلتفرم‌های اجتماعی کشاند.

آقای کواکبیان در یک میزگرد تلویزیونی پیرامون نفوذ اطلاعاتی اسرائیل در ایران، مدعی شد که این خانم طی سفرهایش به ایران، از طریق روابط جنسی با «۱۲۰ نفر از افراد برجسته» در ساختار جمهوری اسلامی به «سیستم نفوذ» راه یافته بود.

یک روز پس از این اتهامات، خبرگزاری قوه قضاییه اعلام کرد که دادستانی تهران به‌دلیل «ادعای بی‌اساس و تشویش اذهان عمومی» علیه کواکبیان اعلام جرم کرده است.

خانم شکدم در گفت‌وگویی با بخش فارسی بی‌بی‌سی در اسفند ۱۴۰۰ صراحتاً بیان داشت: «من جاسوس هیچ‌کشوری نیستم؛ صرفاً تحلیلگر سیاسی بودم.»

در همان زمان، در پاسخ به طرح پرسش در برنامه ۶۰ دقیقه بی‌بی‌سی مبنی بر این‌که آیا مقامات ایرانی از وی خواست رابطه‌ای شخصی برقرار شود، او با قاطعیت گفت: «خیر؛ هرگز چنین خواسته‌ای نداشته‌اند.»

رسانه‌ها و کاربران شبکه‌های اجتماعی آن زمان، شایعاتی درباره روابط شخصی خانم شکدم با برخی مقامات ایرانی منتشر کردند.

یهودی سکولار با شوهر یمنی

کاترین پرز شکدم، یهودی‌تبار، دارای تابعیت فرانسوی–بریتانیایی و سکولار، در دهه ۱۳۹۰ ش. چند مرتبه به ایران سفر کرد و برای رسانه‌هایی چون سایت دفتر رهبری و سپاه پاسداران مقاله نوشت. همچنین در سال ۱۳۹۶ با ابراهیم رئیسی، آن‌زمان نامزد ریاست‌جمهوری، مصاحبه کرد.

او گفته که یادداشت‌هایش با سفارش دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای منتشر شده است.

اما پس از نوشتن یادداشت‌هایی انتقادی درباره حکومت جمهوری اسلامی در وبلاگ مجله تایمز اسرائیل، مقالاتش از وب‌سایت رسمی رهبری حذف شدند و واکنش‌هایی را درپی داشت.

برخی گروه‌های سیاسی داخلی این را «نفوذ جاسوسی» خواندند؛ درحالی‌که طرفداران آیت‌الله خامنه‌ای چنین ادعاهایی را رد کرده و حتی در گفت‌وگوهای مجازی، وجود چنین شخصی را زیرسوال بردند.

سوابق و فعالیت‌ها

تایمز اسرائیل، که هنوز آثار شکدم را منتشر می‌کند، او را چنین معرفی کرده: از یک خانواده یهودی سکولار در فرانسه برخاسته؛ با مردی مسلمان از یمن ازدواج کرده و به‌تدریج به حوزه تحلیل سیاسی خاورمیانه گراییده است.

او سابقه همکاری با موسسه هنری جکسون و مشاوره به شورای امنیت سازمان ملل درباره یمن را دارد، و به‌عنوان «کارشناس ایران، تروریسم و افراط‌گرایی اسلامی» شناخته می‌شود. همچنین یکی از کسانی بود که از دولت بریتانیا خواسته سپاه پاسداران را در فهرست گروه‌های تروریستی قرار دهد.

حدود یک سال پیش، به‌عنوان مدیر سازمان «ما به اسرائیل باور داریم» در بریتانیا منصوب شد؛ سازمانی که متشکل از یهودیان و غیر‌یهودیان است و هدفش تقویت حمایت رسانه‌ای و سیاسی از اسرائیل اعلام شده.

از کجا شروع شد؟

شش اسفند ۱۴۰۰، کانال تلگرامی «ثلث»، منتسب به نزدیکان محمود احمدی‌نژاد، تصویری از شکدم منتشر کرد و نوشت که او ستون‌نویس سایت رهبری و سپاه بوده و در یادداشتش برای تایمز اسرائیل، از نفوذ خود در ایران سخن گفته است؛ این یادداشت در ۲۵ نوامبر ۲۰۲۱ (۴ آذر ۱۴۰۰) منتشر و چند ماه بعد برجسته شد.

تا آن زمان، شکدم در رسانه‌های فارسی چندان شناخته‌شده نبود، هرچند پیش‌تر مصاحبه‌هایی با پرس‌تی‌وی، شبکه انگلیسی صداوسیما، و برنامه «افق» اجرای نادر طالب‌زاده داشت. پس از ورود بحث به فضای رسانه‌ای، سایت دفتر رهبری نوشت که همکاری‌اش صرفاً ارسال یادداشت در سال‌های ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۶ از طریق برخی فعالان بوده و پس از آن قطع شده است.

واکنش‌ها و تکذیبات

پس از آن، برخی اشخاص و رسانه‌ها—از جمله چهره‌هایی از سپاه—برای فاصله گرفتن از شکدم واکنش نشان دادند. ظاهراً حدود ۱۸ یادداشت از او در نهاد رهبری وجود داشته که همه حذف شده‌اند.

شکدم در مصاحبه با بی‌بی‌سی گفت که مقالاتش به دفتر رهبری «ارسال شده»، نه اینکه او مستقیم مراجعه کرده باشد، و ادعا کرد برای این نوشته‌ها «هیچ‌گونه دستمزدی» دریافت نکرده است. او گفت یادداشت‌ها ایمیل می‌شدند و توسط دفتر «ویراست» می‌گشتند.

سایت رهبری پس از جنجال‌ها اعلام کرد که هیچ ارتباط مستقیم با او نداشته و نوشت:

«نویسنده فقط در سال‌های ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۶ از طریق برخی فعالان رسانه‌ای مطالبی را ارسال کرده و پس از آن هیچ ارتباطی نداشته. اما با تغییر مواضع اخیر و عدم رعایت قواعد حرفه‌ای، مطالبش حذف شده‌اند.»

تغییر رویکرد و حجاب

او در ایران با حجاب اسلامی دیده می‌شد و عکس‌هایی از حضورش در راهپیمایی اربعین منتشر شد. خود گفته بود مجبور به رعایت حجاب بوده و این حضور نیز برای بررسی رفتار حکومت با یهودیان اسرائیلی بوده است. پس از پایان زندگی مشترک با همسر مسلمان یمنی‌اش و جدا شدن از وی، حجاب را کنار گذاشت.

اطلاعات درباره سفرهایش

شکدم گفته که «هیچ‌گاه جاسوس نبوده»، پاسپورت فرانسوی داشته و مقام‌های ایرانی از اصالت یهودی‌اش مطلع بوده‌اند؛ اما او را برای «تبلیغات» جذب کرده‌اند. گفته:

«من رفتم چون آن‌ها خواستند، نه اینکه من برنامه به ایران داشته باشم.»

انتقاد جدید و مواضع اخیر

در یادداشتی در تایمز اسرائیل، او نوشته بود که ایران «در پی بمب هسته‌ای» است – هرچند تأکید کرده این تنها برداشت شخصی اوست، نه بر اساس اسناد سری.

در مقاله‌ای جدید با عنوان «دکترین کامیکازه ایران» در مرکز اورشلیم برای امنیت و امور خارجی، نوشته است: جمهوری اسلامی امنیت خود را بر مبنای شهادت و قهر واقعی بنا کرده و در صورت تهدید، حاضر است زیرساخت‌های کشور را نابود کند تا هم حمله کند و هم دیگران را مقصر نشان دهد.

English

View this article in English

اشتراک گذاری این مطلب
خروج از نسخه موبایل