نتانیاهو زیر فشار هنرمندان و رهبران اروپایی؛ یوروویژن تبدیل به میدان نبرد دیپلماتیک شد
نتانیاهو زیر فشار هنرمندان و رهبران اروپایی؛ یوروویژن تبدیل به میدان نبرد دیپلماتیک شد
به گزارش آژانس خبری ایرانگیت: در پی تداوم جنگ میان اسرائیل و گروه حماس در نوار غزه، که اکنون وارد بیستوچهارمین ماه خود شده، بازتابهای این درگیری نظامی به شکل چشمگیری از عرصههای سیاسی فراتر رفته و به حوزههای فرهنگ، هنر و ورزش جهانی سرایت کرده است.
در هفتههای اخیر، مخالفتها با سیاستهای اسرائیل در جریان این جنگ، بهویژه در فضای عمومی غرب، وارد مرحلهای تازه شده است؛ از واکنش چهرههای سرشناس هنری در مراسمهای معتبر بینالمللی تا درخواست رسمی برخی کشورها برای کنار گذاشتن اسرائیل از رقابتهایی چون یوروویژن و مسابقات ورزشی جهانی.
افزایش فشارهای دیپلماتیک و فرهنگی بر اسرائیل، در کنار تلاشهای برخی دولتهای اروپایی برای به رسمیت شناختن کشور فلسطین، بار دیگر این پرسش را مطرح کرده که مرز میان سیاست و هنر تا کجا قابل ترسیم است.
در این گزارش، ایرانگیت به بررسی ابعاد تازه این روند و چالشهای پیشروی یکی از بزرگترین رویدادهای فرهنگی اروپا در سال آینده میپردازد.
افزایش فشارهای فرهنگی و هنری بر اسرائیل در پی تداوم جنگ غزه
با گذشت بیش از دو سال از جنگ میان اسرائیل و گروه حماس در نوار غزه، موجی از انتقادات بینالمللی علیه دولت اسرائیل در عرصههای هنری، فرهنگی و ورزشی به راه افتاده است.
این واکنشها در فضای عمومی غرب، بهویژه در رویدادهای بزرگ مانند جوایز تلویزیونی و مسابقات موسیقی، شدت گرفته است.
در یکی از تازهترین نمودهای این فشار، تعدادی از هنرمندان در مراسم اهدای جوایز امی در ایالات متحده با انتقاد از سیاستهای اسرائیل، خواستار حمایت از «آزادی فلسطین» و تشدید تحریمها علیه این کشور شدند.
این رویکرد انتقادی در میان چهرههای فرهنگی غرب، به ویژه در هالیوود نیز گسترش یافته و هفته گذشته، شماری از فعالان صنعت سینما خواستار توقف همکاری با پروژهها و نهادهای هنری وابسته به اسرائیل شدند که به گفته آنها، با دولت یا ارتش این کشور ارتباط دارند.
موضعگیری دولتها: از عرصه هنر تا میدان سیاست
این تحولات به عرصه دیپلماتیک نیز کشیده شده است. پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا، بهعنوان نخستین رهبر یکی از کشورهای غربی، پیشنهاد محرومیت اسرائیل از تمامی رقابتهای ورزشی بینالمللی را مطرح کرده است.
این موضعگیری در ادامه اقدامات دولت اسپانیا برای به رسمیت شناختن کشور فلسطین و همسویی با سایر کشورهای اروپایی منتقد اسرائیل، از جمله ایرلند و اسلوونی، ارزیابی میشود.
همزمان، مشارکت اسرائیل در رقابت موسیقایی یوروویژن نیز به کانون تازهای از اختلافات و تنشهای سیاسی – فرهنگی تبدیل شده است. مسابقهای که قرار است در سال ۲۰۲۶ در وین، پایتخت اتریش، برگزار شود، از هماکنون با چالشهایی در مورد حضور اسرائیل مواجه شده است.
یوروویژن؛ صحنهای برای اعتراض یا هنر؟
کشورهایی چون هلند، اسپانیا، ایرلند، اسلوونی و ایسلند تهدید کردهاند که در صورت شرکت اسرائیل در رقابت یوروویژن آینده، از این رویداد کنارهگیری خواهند کرد.
شبکه آفروتروس هلند، که مسئول اعزام نماینده موسیقی این کشور به مسابقه است، در بیانیهای اعلام کرد که «رنج انسانی مداوم در غزه» با ارزشهای هلند همخوانی ندارد. همچنین از «دخالت سیاسی اسرائیل» در دوره پیشین این رقابت انتقاد کرده است.
در مسابقه یوروویژن ۲۰۲۵ که در بازل سوئیس برگزار شد، خواننده اسرائیلی، یووال رافائل، علیرغم عدم دریافت آرای بالا از داوران، با حمایت گسترده آرای مردمی به مقام دوم دست یافت. این موضوع منجر به گمانهزنیهایی دربارهی احتمال سازماندهی کارزارهای آنلاین از سوی اسرائیل برای جلب حمایت عمومی شد.
با این حال، تلویزیون اسرائیل تأکید کرده که نتیجه نشاندهنده محبوبیت واقعی اجرای این خواننده در میان مردم اروپاست، نه نتیجهای سیاسی.
رافائل از بازماندگان حمله حماس به جشنواره موسیقی نووا در مهر ۱۴۰۲ بود؛ حملهای که طی آن، دهها اسرائیلی کشته یا گروگان گرفته شدند. حضور او در مسابقه ۲۰۲۵ با حمایت مستقیم نهادهای امنیتی اسرائیل همراه بود. این حضور همزمان با تظاهرات اعتراضی روزانه در سوییس علیه ادامه جنگ در غزه بود.
تهدیدهای جمعی برای بایکوت؛ آیا دومینوی خروج آغاز شده است؟
پس از اعلام موضع کشورهای اولیه، برخی دیگر از کشورهای شرکتکننده نیز نسبت به حضور اسرائیل ابراز تردید کردهاند. تلویزیون بلژیک اعلام کرده که تصمیم نهایی در مورد شرکت در رقابت ۲۰۲۶ را تا پایان سال جاری میلادی اتخاذ خواهد کرد.
از سوی دیگر، هنرمند برنده اتریشی مسابقه قبلی نیز اعلام کرده که مایل است یوروویژن آینده بدون حضور اسرائیل برگزار شود، اما تصمیمگیری نهایی را بر عهده اتحادیه برگزارکننده دانسته است.
با این حال، هنوز چهار کشور اصلی حامی مالی یوروویژن – فرانسه، آلمان، بریتانیا و ایتالیا – موضع رسمی خود را درباره حضور اسرائیل اعلام نکردهاند.
در بریتانیا، برخی چهرههای هنری مانند فیل کولتر خواستار پیوستن کشورشان به بایکوت شدهاند، اما بیبیسی بهعنوان نهاد مسئول، سکوت اختیار کرده است.
پاسخ اسرائیل و اتحادیه برگزارکننده
در پاسخ به این موج مخالفت، رسانههای اسرائیلی گزارش دادهاند که اتحادیه پخش برنامههای اروپایی (EBU) از این کشور خواسته که برای سال آینده بهصورت «داوطلبانه» در رقابت شرکت نکند یا حداقل تحت پرچم بیطرف ظاهر شود.
این ادعا توسط مسئولان EBU رد شد؛ آنها اعلام کردند که هنوز هیچ تصمیم نهایی در خصوص مشارکت اسرائیل اتخاذ نشده و مشورتها با اعضا ادامه دارد.
گولان یوخپاز، مدیرکل شبکه کان اسرائیل، اعلام کرد که اسرائیل «هیچ دلیلی برای حذف شدن» از این رویداد نمیبیند و سابقه حضور موفق این کشور در یوروویژن نشان میدهد که اسرائیل بخشی جداییناپذیر از این رقابت فرهنگی است.
یوروویژن؛ آزمونی برای مرز سیاست و هنر
تاریخچه یوروویژن نشان میدهد که این رقابت همواره در معرض تأثیرات سیاسی و اجتماعی زمان خود بوده است.
برای نمونه، پس از حمله نظامی روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، این کشور از شرکت در یوروویژن محروم شد. همچنین ترکیه از سال ۲۰۱۳ با تصمیم خود از این مسابقه کنارهگیری کرد و پس از پیروزی اسرائیل در سال ۲۰۱۸، انتقاداتی از سوی رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، متوجه آن شد.
با این حال، اسرائیل با سابقهای بیش از نیم قرن در این رقابتها، چهار بار به عنوان برنده معرفی شده است.
از نخستین حضور در سال ۱۹۷۳، تا پیروزیهای سالهای ۱۹۷۸، ۱۹۷۹، ۱۹۹۸ و ۲۰۱۸، این کشور همواره تلاش داشته است تا خود را در قالب فرهنگی یوروویژن معرفی کند.
اما اکنون، در سایه جنگ و افزایش انتقادات جهانی، آینده حضور اسرائیل در یوروویژن در هالهای از ابهام قرار دارد. پرسش اصلی این است که آیا یوروویژن، بهعنوان یک رویداد هنری که بهطور سنتی خود را «غیردولتی و غیرسیاسی» میخواند، میتواند در برابر فشارهای سیاسی فزاینده بیطرف باقی بماند؟
چه میشود؟
تنشهای سیاسی و انسانی ناشی از ادامه جنگ در غزه، به شکلی بیسابقه بر فضای هنری اروپا و جهان تأثیر گذاشته است. واکنشهای فرهنگی، هنری و دیپلماتیک به مشارکت اسرائیل در رویدادهایی نظیر یوروویژن، بازتابی است از شکاف عمیق سیاسی و اجتماعی در اروپا.
در ماههای پیشرو، تصمیم نهایی اتحادیه پخش برنامههای اروپایی درباره حضور اسرائیل میتواند نه تنها بر سرنوشت این رقابت، بلکه بر جایگاه فرهنگی اسرائیل در اروپا و فراتر از آن نیز تأثیرگذار باشد.
English
View this article in English
