سرمایهگذاریهای نجومی عربستان در سایه دیدار بن سلمان و ترامپ
سرمایهگذاریهای نجومی عربستان در سایه دیدار بن سلمان و ترامپ
به گزارش آژانس خبری ایران گیت؛ دیدار رسمی محمد بن سلمان، ولیعهد و نخستوزیر عربستان سعودی، از واشنگتن در حالی انجام شد که در گزارشهای بلومبرگ و رویترز، برنامههای گسترده متنوعسازی اقتصاد عربستان و تلاش این کشور برای جذب سرمایهگذاری خارجی وارد مرحلهای حساس شده است.
گفتوگوهای بن سلمان و دونالد ترامپ بر سر توافقهای دفاعی، همکاریهای هستهای غیرنظامی و سرمایهگذاریهای کلان—از جمله تعهدات جدید ریاض برای سرمایهگذاری چندصد میلیارد دلاری در اقتصاد آمریکا—در شرایطی مطرح میشود که بنا بر تحلیل نیویورکتایمز، روابط دو کشور پس از سالها تنش پیرامون مسائل حقوق بشری و امنیت منطقهای، دوباره به یکی از محورهای اصلی سیاست خارجی واشنگتن در خاورمیانه تبدیل شده است.
همزمان، اصلاحات اقتصادی و اجتماعی ولیعهد سعودی که بخش مرکزی چشمانداز ۲۰۳۰ را تشکیل میدهد، بهگفته فایننشالتایمز با پیشرفتهایی در حوزههایی مانند گردشگری، اشتغال و صنایع نوظهور همراه بوده، اما همچنان با چالشهایی نظیر وابستگی پایدار به درآمدهای نفتی روبهرو است—موضوعی که اهمیت همکاریهای جدید با آمریکا را برای ریاض دوچندان کرده است.
دیدار رسمی محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، از واشنگتن و گفتوگو با رئیسجمهوری ایالات متحده، یکی از رویدادهای مهم در روابط دو کشور محسوب میشود. این دیدار در حالی انجام شد که عربستان طی سالهای گذشته درگیر تحولات داخلی و منطقهای مهمی بوده و اصلاحات اقتصادی و اجتماعی گستردهای را دنبال کرده است.
در پی درگذشت ملک عبدالله، ملک سلمان در ژانویه ۲۰۱۵ به پادشاهی رسید و دو سال بعد محمد بن سلمان به سمت ولیعهدی منصوب شد. او در سال ۲۰۲۲ نیز به عنوان نخستوزیر عربستان فعالیت خود را ادامه داد.
ولیعهد عربستان از زمان ورود به ساختار اجرایی، مجموعهای از اصلاحات اجتماعی و اقتصادی را آغاز کرده است؛ از جمله محدود کردن اختیارات پلیس مذهبی، بهبود برخی حقوق زنان و لغو ممنوعیت رانندگی آنان.
این مجموعه اصلاحات، همراه با تغییراتی در سیاست خارجی، از جمله مداخله ائتلاف به رهبری عربستان در جنگ یمن، جایگاه عربستان را در معادلات منطقهای تغییر داده است.
در حوزه اقتصادی، محمد بن سلمان برنامه «چشمانداز ۲۰۳۰» را معرفی کرده که هدف آن کاهش وابستگی اقتصاد کشور به نفت و توسعه صنایع جدید است. این برنامه شامل مجموعهای از پروژههای زیرساختی و اقتصادی گسترده است.
یکی از مهمترین آنها «نئوم» است؛ یک شهر برنامهریزیشده در شمالغرب عربستان که قرار است با فناوریهای پیشرفته ساخته شود.
با وجود پیشرفت در بخشهایی از این طرحها، گزارشهای بینالمللی نشان میدهد روند متنوعسازی اقتصادی کندتر از پیشبینی اولیه پیش رفته و وابستگی به درآمدهای نفتی همچنان بالاست.
همزمان با این تحولات، ارتباطات عربستان با ایالات متحده نیز در دورههای مختلف دستخوش تغییر بوده است. دونالد ترامپ در دوره اول ریاستجمهوری خود در سفر سال ۲۰۲۵ به ریاض، از توافقهایی در زمینه سرمایهگذاریهای بزرگ عربستان در آمریکا سخن گفت.
موضوع سرمایهگذاریهای گسترده بار دیگر در دیدار اخیر محمد بن سلمان از کاخ سفید مطرح شد و ولیعهد عربستان از برنامهریزی برای سرمایهگذاری یک تریلیون دلاری در اقتصاد آمریکا خبر داد.
در این دیدار همچنین مسائل دفاعی و امنیتی بررسی شد. ترامپ تأیید کرد که واشنگتن با فروش جنگندههای «اف-۳۵» به عربستان موافقت کرده و این جنگندهها مشابه مدلهایی خواهند بود که اسرائیل در اختیار دارد.
او عربستان را «یکی از متحدان اصلی غیرعضو ناتو» توصیف کرد. ولیعهد عربستان نیز اعلام کرد که با رویکرد مثبت به امکان پیوستن به «پیمان ابراهیم» و گسترش روابط با اسرائیل مینگرد.
بر اساس اعلام کاخ سفید، دو کشور در جریان این دیدار به توافقهایی در حوزه انرژی هستهای غیرنظامی و همکاریهای دفاعی دست یافتهاند.
ترامپ همچنین در سخنانی درباره ایران، حملات اخیر آمریکا به تأسیسات هستهای این کشور را عامل «تقویت موقعیت ریاض» عنوان کرد؛ ادعایی که واکنشهای مختلفی در سطح بینالمللی داشته است.
در کنار این تحولات، دیدار ترامپ با احمد الشرع، که آمریکا پیشتر او را در فهرست افراد تحت تحریم قرار داده بود، نیز مورد توجه رسانهها قرار گرفت. تحلیلگران این رویداد را نشانهای از اولویت یافتن ملاحظات سیاسی و اقتصادی در رویکرد جدید واشنگتن نسبت به پروندههای منطقهای ارزیابی میکنند.
دیدار اخیر ولیعهد عربستان از واشنگتن، با وجود اختلافنظرهای گذشته دو کشور درباره موضوعاتی همچون پرونده جمال خاشقجی، نشاندهنده تمرکز دو طرف بر همکاریهای اقتصادی، امنیتی و انرژی در مرحله جدید روابط دوجانبه است.
English
View this article in English
